Extract of a Letter from John Strange, Esquire, His Majesty's Resident at Venice, to Sir John Pringle, Bart. P. R. S.: With a Letter to Mr. Strange from the Abbe Joseph Toaldo, Professor in the University of Padua, &c. Giving an Account of the Tides in the Adriatic

VIII. Extract of a Letter from John Strange, Esquire, His Majesty's Resident at Venice, to Sir John Pringle, Bart. P. R. S.: with a Letter to Mr. Strange from the Abbé Joseph Toaldo, Professor in the University of Padua, &c. giving an Account of the Tides in the Adriatic. SIR, Read Jan. 23. and Feb. 6. 1777. In your last favour you expressed a desire of having some account of the course of the tides here. As I have hitherto had but little opportunity of making any conclusive observations on that subject, I applied to the Abbé TOALDO, professor of astronomy and meteorology in the university of Padua, as the most likely person to inform me. He obligingly complied with my request by the enclosed letter, which I hope will be acceptable to you, and in some measure satisfactory, being chiefly grounded on the observations of a very accurate man here, signor TEMANZA, a celebrated architect and engineer. It is a pity but those observations had been extended to a longer term; but as no better are to be had at present, we must be contented, and hope for better hereafter. In the mean time it will be a further satisfaction to the learned professor, as well as as to me, sir, should this communication prove also acceptable to the gentlemen of the Royal Society, to whom you may probably think proper to present it. De reciproco Æstu Maris Veneti. Ad Nobilem ac Doc-tissimum Joannem Strange, &c. Epistola Josephi Toaldi, &c. QUÆRENTI tibi, vir præstantissime, notitiam reciproci maris æstûs, in portu atque æstuario Veneto obtinentis, idque nomine Regiæ Societatis vestræ, clarissimique ejus præsidis D. JOHANNIS PRINGLE, baronetti, libentissime, pro modo ac viribus, morem gero. Qui enim negare possem vel tibi, studiorum meorum fautori munifico, rerumque naturalium scrutatori eximio? vel Regiæ Societati, cujus acta cognitionum humanarum rerum gazophylacium, in publicum usum paratum, exhibent? vel illustri ejus præsidi, ob scientiarum amorem, in Europâ totâ tam celebrato? vel ipsi heroicæ nationi Britannicæ, pro rerum maritimarum præstantiâ, notitiam hanc præcipuo jure quasi petenti. Accedit, quod res hæc illustrium autorum falsâ traditione infecta ac turbata est, sicut mox docebo; ut proinde intersit non minus navigationis quam scientiæ, veram ejus historiam memoriæ ac litteris tradere. Conabor ergo præcipua ac summa rei capita breviter colligere. Ipse quidem, Patavii degens, observationum feriem, quod utinam licuisset, instituere non potui. Sed D. THOMAS TEMANZA, architectus Venetus clari nominis, diaria observationum fuarum liberaliter mecum jamdiu communicavit; ac, licet semel in die observaverit, aquarum tamen motus ac leges in æstibus reciprocis satis indicant: et autores alios consului fatis idoneos; et ipse identidem, Venetias digref- fusi, adnotare aliqua minime neglexi. 1. Primum igitur, illud etiam vulgo notum, Venetiis, nempe in portu atque æstuario Veneto, singulis diebus, bis aquarum accessum sive fluxum fieri, bisque recessum, sive refluxum; singulis vero mensibus lunaribus accessus fieri majores per aliquot dies circa novam plenamque lunam, quæ Veneti appellant Punti d' acqua, quibus tantum, navigia majora in portum compelli possunt, vel ab eo educi. 2. Quod præcipue scire interest in hoc negotio est hora, quâ æstus menstruus ad culmen pervenit, quâque portum pertransire possunt. Dubitare quis possit prop- ter JANI PLANCI, aliorumque fortasse scriptorum auto- ritatem. PLANCUS autem in Specimine reciproci æstús in mari supero, recuso Romæ A. D. 1760, una cum libro de conchis minus notis, haud hæsitanter tradit, æstum æstum maris sequi cursum potius folis quam Lunæ; id est, aquas in quolibet accessu maxime elatas deprehendi sole meridianum obtinente, maxime vero depressas sole ad horizontem delato. Quid PLANCUM aliquoque in errorem induxerit, pronunciare non ausim. Fortasse causa erroris fuit hæc: æstus majores contingunt circa novam plenamque Lunam: istorum autem accessuum hora parum distat, ut mox oftendam, a Lunæ transitu per meridianum; qui iis diebus parum item distat a transitu ipsius solis per eundem circulum. Ecce ergo causam erroris, quæ certè impofuit ipfi JANO PLANCO; qui, ut in praefatione libri sui fatetur, ad portum Ariminensem, et ad motum aquarum observandum, non nisi tempore majorum æstuum novilunii ac plenilunii descendere confueverat; circa quadraturas, æstus modici sunt, vixque sensibiles, ut proinde ipsorum horam (turbatam etiam ob divulsionem solis ac Lunæ) observare non tam fit promptum. 3. Quæcumque fuerit errandi causa certe errarunt: æstus enim maris, ut alibi, ita Venetiis, regitur a motu Lunæ. Doctor VINCENTIUS MIOTTI, observator diligens ac navus, MURIANI, quæ urbs milliari uno circiter a Venetiis distat septentrionem versus, anno 1766 et 67, cum tabulas quasdam huc pertinentes conficere vellet, per plures menses æstus accedentis ac pleni horam exploravit, eamque, in summâ, comperit esse unam cum di- midiâ ante transitum Lunæ per meridianum super vel subter; vel potius decimam cum dimidiâ post: dico potius post, quia credibile est, aquam, quae ob æstum in Mediterraneum ex oceano influit, tantum temporis insumeret ut ad extremas oras maris Adriatici perveniat. Eandem horam colligo ex observationibus anno 1770 horatatu meo habitis a laudato domino TEMANZA (nam in diariis præcedentibus hoc neglexerat): idem ipse, cum Venetiis non semel esset, studiose rem animadvertens atque explorans, verum esse deprehendi. 4. Hora ergo completi portûs, quem statum etablissemment du port appellant Galli, id est æstus altissimi in syzygiis præcipue, est 10° post Lunæ transitum per meridianum, superiorum, aut inferiorem, ita ut postea descenderet incipient. Lunâ vero ad horizontem, sive orientalem sive occidentalem, accedente, aquae humiles ac depressae sunt, ac tum demum crescere incipiunt. Ex (a) Hujusmodi aquarum vices in portu Veneto atque æstuario, si, autoritate opus sit, traditas deprehendo in veteri codice manuscripto, rationem universam Venetae navigationis, tunc temporis-coatinente, una cum amplissimo portulano: consulendum olim præbuit serenissimus MARCUS FOSCARONUS, Venetiarum prius historicus, deinde dux, vir dum vivet artium ac doctorum-patronus munificentissimus; scriptus est codex lingua Venetâ vernacula, eaque antiquiore. Opinabatur serenissimus dux, fuisse codicem PETRI LAURETANI, strenuissimi ducis maritimi ex nostris, qui anno 1443 extrema nece Januenses apud RAPALLO debellavit. Is ergo codex inter præcepta navigandi ad rem nostram hæc habet, p. 51. Le acque di questo porto (di Vinieta) si xe queste: quando la Luna Ex hoc igitur scriptore (in adnotatione) habemus vices aestûs, cum diurni tum menstrui, in portu Veneto. Quod vero afferit, Lunâ in meridiano existente aquas fieri plenas, latius est sumendum; ut intelligatur circa illam horam, id est cum parvâ differentiâ unius ac dimidiæ horæ, quam superius statuimus. 5. Consequitur, ut dicamus de magnitudine, sive altitudine aquarum in æstu. Circa syzygias crescunt aquæ plerumque tres pedes, vel tres cum dimidio fere, juxta mensuram Venetam (pes autem Venetus ad Londinen- xè in Ponente e Levante, sono tutte le acque basse; e quando, xè in Siroco e Maiistro, son mezze piene; e quando la Luna xè in Ostro, le acque son tutte piene; e quando la Luna xè in Greco e Garbin, le acque son mezze vode. Avisote, che le acque in fede comenza zorni quattro della Luna infin a zorni 10; e la xè a ponta; e dai 11 infino sono acque seconde infina a zorni 19 della Luna; e da zorni 19 infina zorni 25 sono le acque in fede; e dai 25 infino quattro della Luna sono crescenti. Avisote, che in una Luna sono do fede, e do seconde; e da 7 alli 9 l'acqua no xè move, zoè non à posso: quaë hanc vim habent. "Regula aquarum in portu Veneto est hæc: cum Luna est in occasu vel ortu, aquæ sunt prorsus humiles; cum respicit plagas intermedias ventorum, id est cum mediam altitudinem ascendendo vel descendendo occupat, aquæ sunt semi-plenæ, vel semi-vacuæ. Denique cum Luna est in austro, vel meridiano, aquæ sunt ubique plenæ." Hæc de æstu diurno, quod sequitur pertinet ad æstus menstruos: "Admoneo, aquas deficere incipere, vel æstus parvos fieri a quartâ die Lunæ usque ad decimam, ac tum incipiunt crescere; a die undecimâ usque ad undevicefimam secundæ sunt, vel plenæ; a decimâ nonâ ad vicesimam quintam rursus deficiunt, et deinde iterum crescunt usque ad quartam diem Lunæ. "Admoneo intra Lunationem esse duas periodos, minorum, totideinque majorum æstuum; a septimâ autem die ad nonam (addendum etiam 22 ad 24) aquas minime moveri." sem fere habet ut 1540 ad 1351\(\frac{2}{3}\) raro ad quatuor, rarior ad quinque, rarissime aut fere numquam ad sex, austro flante, mari irato ac procelloso. 6. Circa quadraturas elatio aquarum multo minor est, aliquando vix trium pollicum; media, ut postea ostendam, est pedis \(1\frac{1}{3}\). 7. Indicata altitudo æstús, maxima est quæ observetur in toto Adriatico (cumulantur enim aquæ intra Veneta æstuaria): quo enim magis acceditur ad Mediterraneum, minores continuo deprehenduntur æstus, ita ut in Mediterraneo ipso vix animadvertantur, exceptis euripis, aliisve angustis sinubus. 8. Omitto quæ sunt communia æstús maritimi in omnibus maribus; ex gr. retardare singulis diebus cum Lunæ transitu per meridianum; ex duobus diurnis æstubus, alterum esse majorem et diurniorem; æstus maximos circa syzygias fere nulquam contingere ipso die syzygiæ, sed vel antevertere, vel retardare, uno, duobus, tribus, aliquando vel quatuor diebus. 9. Peculiaria quædam adnotabo, ut illud cum JANO PLANCO, aquas, initio acceffus, paulatim ac lentè crescere per tres aut quatuor horas, ut vix tres pollices horis singulis ascendant; postea vehementer infurgere cursu valde citato; tum fieri, in culmine, quoddam quasi aquiftitium, ut semihora quiescere videantur, postea velociter descendere, descendere, et eadem vices reciproce subire; unde patet spatium transiendi portus quattuor horis ad summum in majoribus aestibus circumscribi. 10. Illud praecipue peculiare videtur huic mari nostro, atque Adriatico toti, aestus æquinoctiorum (Lunæ novæ vel plenæ) esse quidem magnos, sed non totius anni maximos; sed maximos contingere circa solstitium hybernnum. Sciendum praeterea, finum Venetum pleniorem in genere comprehendi, et aquas altiores esse hyeme, quam aestate: animadverterat hoc JANUS ipse PLANCUS in laudatospe- cimine. Id ostendo duplici comparatione. 11. D. TEMANZA observationes suas instituit ab anno 1751 ad 1755. Ex hoc quinquennali diario ex- cerpsi aestus medios singulorum anni mensium, quos in duas classes tribuo, sex hybernos, sexque aestivos. | Menses hyberni. | Menses aestivi. | |----------------|----------------| | Æstus med. in ped. poll. | Æstus med. in ped. poll. | | Januarius, 2 1,9 | Aprilis, 1 9,9 | | Februarius, 2 0,3 | Maius, 1 9,5 | | Martius, 1 9,7 | Junius, 1 11,7 | | October, 1 10,9 | Julius, 1 9,9 | | November, 2 1,4 | Augustus, 1 7,9 | | December, 2 2,6 | September, 1 9,2 | | Med. diurnus, 2 0,5 | Med. diurnus, 1 9,7 | Patet Patet ex hac tabella, 1°, Maximum aestum totius anni, Venetiis, contingere mense Decembri, scilicet circa solstitium hybernnum; et huic proximum esse aestum mensis Januarii. 2°, Minimum accidere mense Augusto. 3°, Mediocrem esse mensibus aequinoctialibus Martio ac Septembri. 4°, Inter sex menses aestivos, mensem solstitialem Junium afferre praeceteris aestum magnum, et quidem majorem aequinoctialibus ipsis. 5°, Tandem mensuram aestuum aestivorum valde superari a mensura aestuum hybernorum. 12. D. TEMANZA, in aestu adnotando, respexit ad terminum quendam medium, qui Venetiis ab aquarum architectis appellatur commune: intelligunt libellam quandam mediam aquarum in lacunâ. Quoad ergo hanc libellam, five altitudinem mediam aquarum, adnotavit, quae mensura aestus, tam accedendo quam recedingo, fuisset singulis diebus supra vel subter (accidit enim aliquando ut aestus ad eam altitudinem mediam minime pertingat). Contuli ego in summas ex una parte dies, quibus fuit supra, ex aliâ, quibus fuit infra; idque pro utraque mensium classe. Æstus mensibus hyb. | Dies supra med. | Dies inf. med. | |-----------------|---------------| | Januario, | | | 105 | 51 | | Februario, | | | 86 | 55 | | Martio, | | | 95 | 60 | | Octobri, | | | 86 | 69 | | Novembri, | | | 98 | 52 | | Decembri, | | | 102 | 53 | | Summæ, | | | 572 | 340 | Æstus mensibus æst. | Dies supra med. | Dies inf. med. | |-----------------|---------------| | Aprili, | | | 82 | 68 | | Maio, | | | 85 | 80 | | Junio, | | | 73 | 77 | | Julio, | | | 64 | 91 | | Augusto, | | | 63 | 92 | | Septembri, | | | 75 | 75 | | | | | 442 | 483 | Etiam ex hâc tabellâ discimus, æstus hybernis mensibus fieri fæpius elatiores, et sinum nostrum pleniorem esse, quam æstate. 13. Phænomenon hoc ab aliâ causâ repetere nescio, quam a viciniâ majore solis, in fine Decembris ad periæum delapsi; nisi forte partem aliquam sibi vindicet incitatio major, eo temporis, in annuo telluris motu; ut aliquid fortasse concedendum sit etiam ingeniosæ GALILÆI theoriæ; ut dum aquæ, vi attrahente corporum coelestium, attolluntur, patientur simul agitationem aliquam ob inæqualem motum telluris. Vol. LXVII. X 14. Porro 14. Porro sex illis mensibus hybernis contingunt etiam procellae majores, atque inundationes urbis, in viis, foris, ac locis minus eminentibus. Hoc loco quaestionem de majore altitudine aquarum, atque elata superficie maris nostri minime movebo. Illam tractarunt abunde CL. MANFREDIUS in Actis Academiae Bononensis, tom. II.; JANUS PLANCUS, l. c.; CL. ALBERTUS FORTIS in Descriptione insulae CHERSO ATQUE OSERO. § xvi.; probaruntque, aquas Adriatici revera altiores esse hisce annis quam sæculis praecedentibus. Nunc sane faepius accessus aquarum Venetius pertingunt ad ea loca, ad quæ nunquam antea perveniebant. Itaque necesse est hodie attollere strata viarum, ac præcipue cisternarum, quæ aquas pluvias excipiunt; ne in magnis æstibus ab aquâ salâ infectantur. Nec mirum sit, in lacunâ urbem ambiente; exifttere tractus non exiguos qui ab æstu fere jam nunquam regantur; solum enim lacunæ elatum est, atque extollitur quotidie (licet magnis ac prorsus regiis fumptibus omnes fluvii a lacunâ jamdiu depulsi fferint) ob sedimenta aquarum, ac maris alluviones. Ad æstus quod attinet; ex diario domini TEMANZA, atque ex solutis quibusdam schedis, erat mensuram mediam æstûs, annis hisce, prout in apposita tabella. Æstus medius annorum. | Anni | Æstus medius, ped. poll. | |------|-------------------------| | 1751 | 1 11,82 | | 1752 | 1 10,53 | | 1753 | 2 0,35 | | 1754 | 1 11,88 | | 1755 | 1 11,71 | | 1760 | 2 1,11 | | 1764 | 2 3,32 | | 1765 | 2 0,57 | | 1766, Jun. | 2 0,16 | | 1769 | 2 1,13 | Si quinque posteriorum annorum observationes fideles effent, ut priores (quod tamen ne ipse quidem D. REMANZA omnino spondet) manifesto evincerent, æustum maris Venetiis, annis hisce proximis, summatim crescere. Quod credibiles reddit observationes ipsas est id, quod modo aiebam, aquas hoc tempore, quæcunque de causa, insolitos accessus facere, et inundare ea loca quæ numquam antea attingebant. Satis de hâc quæstione. X 2 15. Modo, 15. Modo, datâ occasione, non est tacendus cursus quidam generalis aquarum in toto Adriatico, qui est extra controversiam, et cujus cognitio non inutilis esse potest ratione navigationis. Detectus est ergo cursus quidam, seu motus aquae, qui ingreditur sinum nostrum a dextrâ parte, fitque secundum littora Epiri, Dalmatiae, atque Histriae; torquetur per sinum Tergestinum, refluïtque radendo oras Forojulienses, Venetas, Ravennates, reliquas in ditione pontificia ac regni Neapolitani, egressiturque a parte sinistra. Hinc nautae nostri, cum a Corcyra atque Ionio, Venetias petunt, legere consueverunt Epiri ac Dalmatiae littora; cum contra Venetiis Corcyram tendunt, navigare student secundum littora pontificia ac Neapolitana; contenduntque, eodem vento, ac ceteris paribus, hac via multo plus itineris confici, quam secus. 16. Circularem hunc aquarum in Adriatico fluxum detexit primus, ni fallor, inter sciptores GEMINIANUS MONTANARIUS, professor Patavinus, anno 1681, dum jussu publico lacunam visitaret. Rem litteris tradidit, ut videre est in ejus commentario Italico, cui titulus, Il Mare Adriatico, e sua corrente esaminata, in Collectione Autorum qui de Aquis currentibus scripserunt, vol. iv. recentis editionis Florentinæ, 1768. Ex progressu corporum aquae innatantium (puta insularum quarumdam ex putrefactis radicibus arundinum palustrium concretarum, quarum plurimæ plurimae concrescunt in paludibus Adrianis) arguit MONTANARIUS, cursum hunc aquae in Adriatico conficere milliaria tria vel quatuor intra horas xxiiii. At JANUS PLANCUS, qui eundem hunc cursum et agnovit et observatione confirmavit, ut videre est libro laudato, putat, ex progressu cadaverum fluitantium, quae aliquando cursu hoc deferuntur ad littora inferiora Ariminensia, putat, inquam, esse adhuc velociorem. 17. Opinatur porro ingeniose MONTANARIUS, fluxum hunc in Adriatico derivationem esse cursus generalis in Mediterraneo. Teste enim FOURNERIO in Hydrographia, oceani aquae, per fretum Gaditanum, Mediterraneum ingrediuntur a parte dexterâ, vel Africæ; hujus littora radunt usque ad Ægyptum et Syriam; inde convertuntur per oras Asiæ, fortasse circumeunt Ægeum, legunt oras Peloponnesi, ingrediuntur in Adriaticum eo modo quo diximus, atque inde exeundo, peragran littora infera Italiae, Liguriæ, Galliæ, Hispaniæ, ac tandem per fretum Gaditanum, a parte sinistrâ, in oceanum exonerantur ac revertuntur. 18. Hæc habebam quæ de motu aquarum in finu Veneto proferrem. Non ingratum, opinor, erit accipere conclusa quædam ex observationibus ad æstus maritimi theoriam simul pertinentia, ac doctrinam NEWTONIANAM mirifice illustrantia. 19. Conferre. 19. Conferre primum placuit æstus syzigiarum cum æstibus quadraturarum, eductis numeris mediis æstuum quinque dierum circa singulas, elicitisque mediis medio- rum singulis illis quinque annis exactis. Et quia Luna, cum sita est in perigæo, ob viciniam majorem, attollere magis debet aquas, quam in apogæo, hi quoque numeri additi sunt: ecce tabellam. Æstus medius ratione fitus Lunæ. | In Novil. | Pr. Quad. | Plenil. | Ult. Quad. | Perigæo. | Apogæo. | |-----------|-----------|---------|------------|----------|---------| | 1751 | 2 4,5 | 1 5,4 | 2 3,1 | 1 6,4 | 2 1,5 | 1 10,0 | | 1752 | 2 3,6 | 1 4,2 | 2 5,8 | 1 3,5 | 1 8,5 | 1 7,1 | | 1753 | 2 7,6 | 1 5,9 | 2 5,8 | 1 4,2 | 2 4,1 | 2 0,6 | | 1754 | 2 4,2 | 1 1,3 | 2 3,8 | 1 4,1 | 2 5,5 | 2 1,5 | | 1755 | 2 0,6 | 1 5,8 | 2 4,0 | 1 4,1 | 2 0,9 | 1 10,8 | | Med. 5 ann.| 2 4,1 | 1 4,1 | 2 4,5 | 1 4,5 | 2 1,2 | 1 10,1 | Patet, 1°, æstus syzigiarum medios valde excedere æstus quadraturarum; ut si numeri utriusque syzigiæ, et quadraturæ, componantur, æstus medius syzigiarum fit pollicum 28,3, quadraturarum 16,3, in ratione fere 7 : 4. 2°, Animadverti poteft, æstum plenilunii plerumque esse paulo majorem æstu novilunii, ut quodammodo magis videatur retrahi a luminaribus massa globi terrestris, quam quam aquae oceani, utroque in situ, in novilunio quidem secundum elationem aquarum; in plenilunio vero luminaribus divulsis, et in opposita trahentibus, contra nisum aquarum. Hinc enim sequitur, aestum plenilunii aliquantulo elatiorem esse debere. Utcumque fit, certe 3° aestus Lunae perigeae, prout ratio postulat, superat aestum Lunae apogeae, in ratione $25,2$ ad $22$, vel circiter $1$ ad $7$; quae est proportio apparentis diametri Lunaris a perigaeo in apogaeum. 20. Porro juxta theoriam physicam, ratione situs Lunae et locorum terrestrium, si caetera sint paria, maximi fieri deberent aestus, spectata tellure tota, cum Luna imminet lineae aequinoctiali; ratione vero loci peculiaris, aquae magis attolli debent, cum Luna, declinatione, cognomini latitudini geographicae ejusdem loci potitur; minime in oppositâ. Confeci ergo summas aestuum, pro diebus quibus Luna morata est (quinquennio hoc) in singulis zodiaci signis: ex his educatos numeros medios exposui in adjecta tabella. Optandum sane esset, praesto esse observationes plurium annorum quam quinque, ut integræ revolutionis nodorum Lunæ, vel faltem apsidum; et bis fuisse peractas diebus singulis, pro utroque accessu ac recessu æstus. Interim tabula hæc ostendit: 1°, Minimum æstum in mari nostro contingere, prout jubet theoria, Lunæ signum Capricorni obeunte. 2°, Summatim signorum australium æstus minores esse, quam borealium; 3°, æstum Cancri, et australium omnium (exceptâ librâ) et borealium ascendentium esse maximum; sed 4°, superari ab æstu trium signorum descendentium Leonis, Virginis, ac Libræ, quod videtur principiis nostris repugnare, sed res facile explicatur. Primum enim actio Lunæ in oceanum generatim maxima maxima esse debet cum versatur prope æquatorem; deinde in signis descendentibus, prope æquinoctium libræ, collectio quædam cumulusque aquarum fieri debet, ex præcedente impressione, in signis borealibus (ratione climatis nostrí) et ob, vim inertiae in aquis ipsís. Quare æstus circa Virginem ac Libram debent esse generatim maximi, prout sunt in tabulâ. 21. 5°, Adnotavi pro singulis annis locum perigæi Lunaris; ex quo apparet, perigæum ipsum, motu suo, altiores æstus secum quasi trahere a signo in signum, a Tauro ac Geminis, 1751; ad Cancrum, 1752; ad Leonem, 1753; ad Virginem ac Libram, 1754; ad Scorpiónum, 1755. Præterea anno 1753, quo anno perigæum proximum erat vertici nostro, æstum annuum videmus fuisse maximum: omnia juxta theoriam. 22. Similes vices, hortante CL. LAMBERTO, academico Berolinensi, ex observationibus quadraginta annorum CL. POLENI, R. S. S. quæ sunt apud me, deprehendi in motu barometri. Sed de hoc egi in Specimine meo Meteorologico, et in opusculo, cui titulus Novæ Tabulae Barometri, agamque fortasse alias. Interim opto, hasce qualescumque notitias meas de æstu maris Veneti, a Societate Regiâ non inutiles judicari. Vale, vir præstantissime, ac favere perge addictissimo cultori tuo. Dabam Patavii, 9 calendas Nov. 1776. VOL. LXVII.