Tentamen Chemicum de Calcis Vivae Actione in Salem Volatilem Alcalinum. Auctore Johanne Alberto Schlosser Ultrajectino, M. D.

S, Palatine process of the os maxillare, whose upper surface is strictly a horizontal plane, and not convex, from behind forward, as is always, tho' very unjustly, painted. T, The orifice of the tuba eustachiana, whose posterior edge V, is cartilaginous and prominent, forming a resistance to the extremity of the instrument, when push'd against it. W, The upper and lateral part of the fauces. X, Velum pendulum palati. Y, Part of the foramen magnum occipitis. Z, The inflected extremity of the syringe in the orifice of the tuba eustachiana. XXXVI. Tentamen Chemicum de Calcis vivae Aetione in Salem volatilem alcalinum. Auëtore Johanne Alberto Schloesser, Ultrajectino, M. D. Read June 5, 1755. Postquam chemicorum solertia salium alcalinorum volatilium in genere omnium, e quacunque re artis vel naturae viribus productorum, veras dotes atque characteres invenerat, constitit, salia hæcce diverso nomine a corpore, unde separata fuerant, petito, insignita, et ab imperitis ad hæc usque tempora haud raro pro diversis habita, quoties probe depurata fuit, omnia eisdem præcise gaudere dotibus, nullamque amplius inter se admittere differentiam. Ast simul artis chemicae seduli observarunt, calcem (ut aiunt) vivam sali huic volatili alcalino alcalino mistam, illum sic mutare, ut dum dotes generis alcalini volatilis quasdam servet, plures amittat, quarum jactura necessitatem praebuit, sic mutatum salem a vero sale alcalino volatili distinguere et specifico nomine designare, quod a variis varium datum fuit: exemplo sit nomen spiritus ignei ab immortali Boerhaavio datum, dum igneum vim necio quan- dam e calce viva sali ipsi communicari credidit. Quum autem haec denominatio, si igneas quasi dotes hujus sic a calce viva mutati salis respiciamus, minus impropria videtur, me eadem in sequentibus usu- rum fore moneo. Ipsius calcis vivae origo, dotes, veraque natura, sat diu in obscuro latuere; et quamvis celeberrimus Hof- mannus plurimas ejus dotes primus omnium exper- rimentis rite descriptas nobis reliquerit, nihilominus quoad veram ejus naturam, agendique modum in fixa volatiliaque salia alcalina, experimentis vel et hypo- thesibus suis in insignes errores inductus fuisse vide- tur (a); "volatile quippe, penetrans, subtile et igneae " quasi naturae (ut ait) principium calci vivae tri- " buit, illamque aqua solutam totam evaporare, ne " particula quidem fixae materiae relicta," audacter affirmat; dum indubitata infra citandorum illustrium in arte virorum experimenta affertis hisce falsius nihil haberi posse demonstrant. Magnus imo (b) Boer- haavius, qui in scriptis suis chemicis quidquid suo tempore veritatis notam acquisiverat optimam in for- (a) Vide Hofmanni Observat. physico-chymic. lib. ii. obs. x. & xi. (b) Boerhaavii Chemia, tom. 2. pag 65. et in toto processu, 97. mam redegit, quum singularem calcis vivae in alcalina fixa æque ac volatilia salia virtutem, quam explicare nescibat, igni attribuit, et igneum inde vocat, supracitata Hofmanni auctoritate potius, quam propria sua usu fuisse, et ipsum quidem nomen spiritus ignei sic ab eo derivasse videtur. Illustres certe Hofmannus primus inter chemicos fuit, eratque tunc temporis unicus, qui veras dotes atque characteres spiritus ignei per experimenta stabiliverat, omnesque ita enumeraverat, ut quibus et quantum cum vero sale volatili alcalino conveniat, vel ab eo differat, optime descripterit; sed falsae suae hypothesei, quam de natura calcis vivae conceperat, tantopere indulsit, ut experimenta negligens, spiritus ignei ortum et indolem per eam explicari debere non dubitaverit. Post Hofmannum et Boerhaavium vero a celeberrimis Europæ chemicis recentioribus (c), Pott, Duhamel (d), Macquer, Malouin, et hoc in regno ab (e) Alstono, Whyttioque (c) Pott. Lithogeognosia, Parisiis Gallice edita, Ao 1753. tom i. pag. 11. usque ad pag. 50. (d) Trium horum insignium inter Gallos chemicorum experimenta actis Academiae Regiae Scientiarum Parisinae inserita profant; sed videri poterunt Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis (Lipsiae qui eduntur). Volum. 2di partis 2dae, pag. 204. ad 207. et ibidem a pag. 229. ad 232.— Ut et Macquer Elementa de Chemie, tom. i. pag. 66. et tom. 3. pag. 547. (e) Celebrium virorum Alstoni, Whyttiiique Dissertationes medico-chemicae de calcis vivae natura, usque summo lithontriptico, ambae in quinto volumine Actorum Edinburgensium reperiuntur; sed numperime, ob lites quasdam inter eruditos hosce viros ortas, novam quisque suae dissertationis dedit editionem, ubi in additis notulis acriter disputant, utrum praecipitatus e miscela salis alcalini fixi atque aquae calcis vivae pulvis originem suam sali, calcive debeat? Suas Whyttioque instituta ad determinandam calcis vivæ veram indolem pulcherrima numerosaque experimenta mirum quantum luminis scientiæ chemicæ attulerunt, vixque ullum reliqu ærehiatum. Non ignoro equidem quæ præsertim de saliur quorundam diversorum in calce viva præsentia adhucdum disputantur: sed quicunque mecum fine prajudiciis omnium, quos supra nominavi, auctorum experimenta perlustraverit, et inter se contulerit, vix concludere dubitabit; "Calcem vivam esse veram simplicem terram alcalinam, ignis vi ad summam puritatem deductam; hincque salia e calce viva extracta non ad ejus compagem proprie pertinuisse, sed ab attractis ex atmosphæra variis acidis cum calce viva ut vera terra alcalina unitis, ortum suum duxisse; atque ideo, aquam calcis vivæ purissimam fortissimamque meram esse saturatissimam terræ hujus alcalinæ solutionem". Illustris præsertim Pottius legatur in opere citato; quod si quidam e citatis auctoribus legisset, aliter et forte melius in suis experimentis processissent. Calcis vivæ autem singularem in salem alcalinum volatilem virtutem, qua spiritus igneus Boerhaavii generatur, ingeniosus Duhamelius (quantum novi) primus omnium, et hucusque solus, ex arte chemica Suas quisque profert rationes, sed utinam plures a solis experimentis petitas protulissent! Quæstionem certe hancce (quam minime parvo illorum experimentorum numero diremtam credo) e medio sublatam fuisset, omnes proculdubio laetaffent chemici, simulque actio calcis vivæ in alcali volatile facilioris forte reddita fuisset explicationis. Sed quanam, quæso, est neceffitas ortum ejus pulveris e solo sale, solave calce repeteret? cur partim salinæ partim calcareae originis esse non posset? G g indagare, indagare, riteque demonstrare tentavit, et pulchris experimentis detexit, salia alcalina volatilia, quoties ope salis alcalini fixi vel purae cretae e sale ammoniaco parantur, semper quandam ipsius alcali fixi cretae partem sibi unire et in sublime secum ducere; dum e contra quoties calx viva ex eadem creta parata adhibetur, non modo nihil calcarei sali volatili alcalino jungi, sed etiam sublimationem spiritus ignei, nisi adsit aqua, nunquam fieri posse observabat. Multum porro doctus ille vir desudavit, ut probe discerneret modum graduque unionis, quae alcali fixi cretae particulas sale volatili abreptas ipsi sali jungit. Sed nullo artificio, quamvis innumera tentaverit ingenio-siffima, eas integre separare potuit: hinc concretam salis alcalini volatilis formam inde pendere putat; tandem ulterioribus tentaminibus invenit calcem vivam puram repetita salis alcalini volatilis admistione et destillatione pinguedinem quandam contrahere, atque spiritus ignei parvam copiam de multa calce viva sic pingui reddita destillatam aliquid salini concreti recuperasse: unde concludit, calcem vivam, dum alcalino sali volatili concreto jungitur, particulas ejus oleoso pingues ab aliis salem constituentibus particulis separare, fibique unire, indeoque spiritus ignei originem dotesque pendere (a). Sed eruditus Pietschius, postquam in initio suae dissertationis (b), pluribus novis plane experimentis veram (a) Haec aliqua singularia plane cum ipsis salibus ammoniacis a celeberrium Duhamelio instituta experimenta legi poterunt in Actis Academiae regiae Scientiarum Parisina, Anni 1735. pag. 106. 414. et 483. (b) Videatur pulcherrima Pietschii Dissertatio Chemica de nitri generatione, Ao 1750. Berolini edita, postquam ea praemium ab Vol. 49. tam nitri murarii indolem, dotesque descripserat, pag. 19. dicit: "Instillando spiritum salis armoniaci nitri murarii lixivio, nubeculæ orientur, et post perfectam quietem, subtilis terra atroflava ad fundum vasis fecedet: mediante hacce terra, sal volatilis, quem calx viva destruxit, corporeus reddi poterit." Hoc vero phænomenon, æque ac similis plane præcipitatio, quam ab alcali fixi solutione nitri murarii lixivio admista, contingere observaverat, magnam dabat doctissimo viro difficultatem, dum rem ex ipsius nitri murarii textura et compositione eruere voluit; quæ mihi non nisi ex ipfissima superficia basis calcareae copia in lixivio salino soluta, et aquam calcis constitutente, petenda videtur. Id vero, dum hæc Pietischii verba legerem quasi subolfaciens, percepi simul genus experimentorum a Pietschio hic indicatum (si nempe loco lixivii nitri murarii puram calcis vivæ aquam adhiberem) novum non modo fore tanquam a Duhamelio plane neglectum, sed et maximi forte momenti. Ex supra laudatis enim Alstoni Whyttiiique opusculis neminem hodie latet quantum humani generis intersit probe perspectos habere effectus, modumque agendi verum calcis vivæ alcalinis salibus applicatae, quippe fine quibus egregia illius virtus lithontriptica a viris hisce celeberrimi. Academia regia Scientiarum Berolinensi justissime reportaverat: ille quippe vera acidum nitri constituentia principia illud artis ope parando, non tantum demonstrat, sed, quod summam totius Europæ meretur attentionem, artificialiæ hujuscæ acidi ipsiusque veri nitri confectionem antea plane incognitam facilem adeo docuit, ut hodie Regis Borussici jussu, muris hanc in finem, juxta Pietischii principia, per totum fere regnum extructis, magna copia paretur. mis tanto labore atque studio in hominum inestimabile bonum stabilita, nullo modo intelligi et multo minus explicari possit, simulque per analogiam vel aliter a priori plura similem effectum possidentia remedia difficulter detegerentur. Credidi igitur paucæ sequentia experimentula, indeque rite deductas veritates, aliquid ad promovendum nostrum de hac re intellectum posse contribuere; et dum mentio, quam ab (a) Alstono factam vidi, de præcipitatione quadam ab eo in miscela spiritus cornu cervi cum aqua calcis observata, quam dum explicare non potuerat, uti omnes ingenuos decet viros, posterioris examinis causa chemicis proposuit, me quotidie de hisce cogitantem ulterius instigaret, doctissimus vir dominus Lucas, medicinæ doctor, quique chemiam summa laude et labore nunc hic Londini publice docet, ex integerrima sua amicitia, verus mihi auctor fuit tentamina, quæ animo volvens ipsi proponebam, statim instituendi, instructissimi sui laboratorii chemici usum dum peregrinant mihi concessit non modo, sed et peritia sua veraque eruditione chemica omnem, quam desiderare potueram, opem tulit. S e c t. i. Unius drachmæ falis alcalini volatilis e sale ammoniaco per alcali fixum parati concreti purissimique in aquæ pluviae destillatæ pauxillo solutionem confeci, eamque extemplo capaciori nitido vași vitreo immisi, ac statim duodecim uncias aquæ calcis vivæ (e lapi- (a) Pagina mihi 21. Dissertationis suae supra citatae, edit. noviss. dibus paratæ) purissimæ fortissimæque ipso momento quo adhiberetur, filtratione a crustulis suis, quas dum supra calcem stetit, contraxerat, liberatae superfudi. Tuncque videre mihi licuit excolores pellucidissimosque hosce liquores, eodem, quo se se tetigere tempore, lacteum levem contraxisse opacitatem fensim magis auctam, donec integrum probe mixtorum volumen lactis instar albesceret, quando quoque odor volatilis alcalini salis multo acrior factus fuisset videbatur. Obturato tunc vasis ore post breve tempus minutos valde flocculos numerosissimos undique natantes observabam, qui non nisi lente ad fundum lateraque vasis fecedebant; prout vero secessere, lactea liquoris periit opacitas, pristinaque rediit excolor pelluciditas. Tum de novo duodecim ejusdam aquæ calcis uncias eidem vasi eodemque modo instillavi, ac eadem perfecte phænomena contigisse vidi. Uno verbo novam toties aquæ calcis (notatam semper) affudi copiam, donec nulla amplius coloris vel pelluciditatis oriretur mutatio, curam gerens debitæ qualibet vice mistis liquidis concedendæ quietis, antequam novas aquæ calcis guttulas ad explorandum adderem; sicque ad plane perficiendam hac methodo præcipitationem illam, quinquaginta quatuor aquæ calcis uncias adhibui, ultimæque, quas addidi, quamvis valde levem, visibilem tamen adhuc quandam coloris inducebant mutationem: aët completo, quem dixi numero, liquoris illius guttula unciis aliquot aquæ calcis instillata, vel vice versa aquæ calcis guttula toti hujus liquoris immersa volumini, nullam ne vel minimam lactescentiæ, &c. notam præbebat. Quibus peractis forti vasis concussione flocculos, qui ad fundum lateraque vasis in omni puncto seces- ferant, inde dimovere conatus fui, sed frustra; magna quippe eorum copia undique firmiter nexa remanet, adeo ut parvo bacillo ligneo omnem vasis internam superficiem ab iis quantum potui liberare debuerim; tuncque sine mora omnem hunc liquorem cum cunctis hisce flocculis cono chartaceo puro ficcoque (cujus pondus notaveram), in loco minime pulverulento infudi, et toties transcolare feci, donec omnibus flocculis intra conum collectis, liquor totus quantus pellucidus transferat, qui tunc sequentia praebuit phænomena. S E C T. 2. 1. Saporem habebat blandum, quique ne vel minimum salini indicium dabat gustui, sed debilissime potius calcis aquam indicabat. 2. Odore gaudebat spiritus ignei acerrimo. 3. Syrupo violarum mixtus vix ullam viriditatem ipsi conciliavit. 4. Cum acidi vitriolici puri fortissimique parce diluti guttula fere nullam effervescentiae notam dabat. 5. Nullusque in eo fiebat visibilis ab alcalini fixi salis solutione effectus. 6. Retortulae vitreae nitidae immissus, et appenso excipulo, rimisque rite luto obsignatis, leni calore inde destillatus in omni puncto colli retortae laterumque excipuli guttas aquas roridas oriri, nullibi vero strias formari vidi, neque vel minimum concreti salis ullibi mihi vestigium apparuit. 7. Collectus ab illa destillatione in excipulo liquor acerrimo suo urente quasi spiritus ignei odore nares violenter feriebat; et acido vitrioli optimo diluto-que placidissime se se commiscuit. 8. In retortula vero residuum post destillationem hancce liquidum a. Leviter flavescentem contraxerat colorem: b. Odorem spiritus ignei sed debilissimum adhuc servaverat: c. Pristinumque debilem aquae calcis saporem. d. Immissa vero salis alcalini volatilis concreti parca copia nulla lactescentia vel praecipitatio secuta fuit, sed sal aequa ac in simplici aqua limpide dissolvebatur. e. Nulla quamvis cuticula, crystallulae, pulveris, ad ejus superficiem, vel retortae fundum laterave apparuerint, tres ejus uncias e vasculo vitreo amplo evaporare feci; neque tunc vel minimam vidi cuticulam, cristallulasve: hinc ad perfectam usque siccitatem evaporationem ejus protraxi, qua nihil praeter tenuissimam fulvo grisei coloris crustulam ad solum vasculi fundum consecutus fui, quae vero omne examen tenuitate sua effugiebat. S E C T. 3. 1. Conus chartaceus, qui omni transmissio liquore folos supra descriptos flocculos retinuerat, probe cauteque iterum exficcatus drachmas duas tredecimque grana ponderabat, dum antequam filtrationi adhiberetur, pondus unius drachmae et septem granorum fuerat. 2. Siccissimi nunc horum flocculorum pulveris, (qui tenuis atque levissimus erat) colorem plane niveum deprehendi. 3. Saporem offendi nullum, neque ullum odorem. 4- Alcali 4. Alcali fixi saturatissima solutio pulveris hujus tantillo superfusa nullum effectum sensibilem excitavit. 5. Quamvis dilutum acidum vitrioli pulverem hunc magno impetu aggreditur, atque parte quadam solvit; solutum vero sale fixo alcalino addito præcipitem denuo dat. 6. Pulvisculi hujuscce drachma integra parvo nitidoque crucibulo fuit immissa, et ad perfectam ignitionem gradatim aucto igne deducta, pulveris tamen formam retinuit, et statim ac leviter refrigeratus fuit: ad stateram quum exploraretur, fere sexdecim grana sui ponderis amississe patuit, gustumque acquisiverat, verum illum calcis (vivæ diææ), qui quasi igneus videtur: imo simplex destillata aqua pluvia paucis ejus fic calcinati pulveris granis affusa citissima in veram aquam calcis vivæ mutata fuit docente sapore, illiusque in additum salém alcalinum volatilem effectu præcipitatorio. 7. Ejusdem puri pulveris scrupulus unus intra parvum nitidamque retortulam vitream igne per gradus ad summum usque deducto, quamvis diutissime ustulatus fuerit, una alterave aquæ humiditatis rorida excepta guttula, nihil visui vel odori percipiendum præbuit; neque pulvis ille habitum suum hoc in experimento ullo modo vel respectu mutasse visus fuit. 8. Illius iterum pulveris ficci purique scrupulum integrum dimidiæ unciæ aquæ simpliciis destillatæ, (quæque cum aqua calcis vivæ optima nullam faciebat lactescentiam) immisi, et sic intra vasculum purum clausum probe calefeci, repetitis vicibus pulverem vasis concussione cum aqua commiscendo; quibus factis clausum vasculum per 24 horas in quietum tum locum reposui, postea vero illam prudenter de pulvere decantavi, et a. Saporem ac odorem ejus immutatos deprehendi. b. Mixta cum aqua calcis vivae fortissima nullam omnino lactescentiae praecipitationisve praebuit notam. c. Acido vitrioli diluto mixta minima ebullitionis notula non apparuit. d. Syrupi violarum colorem nullatenus mutare valuit. 9. Spiritus ignei optimi (postquam rite paratus fuerat de nova calce viva rectificati) dimidiam unciam retortulae vitreae, cui pulveris nostri drachma immissa fuerat, infudi, et appenso vitreo puroque excipulo rimis probe luto obfignatis, lenem primo calorem digestorium applicui; tandem vero omnem spiritum in vas excipiens destillare feci: destillatio pro maxima parte guttarum roridarum forma processit, paucis hinc inde apparentibus striis, neque ullae crystallinæ particulæ sub destillatione apparuere, sed interrupta fere media destillatione refrigeratoque plane apparatu, hinc inde parvas ad recipientis vasis retortaeque colli latera ac in liquorum superficie crystallos observavi. 2. Spiritus postquam omnis in excipulum transferat, soluto apparatu, non adeo acrem urentemve quam antea spiravit odorem. 3. Acido vitrioli parvum diluto cum miscetur, strepitum, qui a spiritu igneo fieri solet, fere nullum excitavit, sed satis visibilem quamvis levem ebullitionem tionem praestitit, odoremque exhalantem percepi omnino similem illi, qui sale volatili alcalino vero et acido vitrioli ad confectionem salis secreti Glauberi mixtis oriri solet. 4. Aqua calcis vivae optima huic liquori instillata conspicuam valde lactescentiam atque praecipitationem praestitit, quamvis non adeo fortem, ac verus purusque sal alcalinus volatilis fecisset. 5. Acido salis marini liquori eidem admisto, levis orta fuit ebullitio, et prudenter evaporata hac miscela parvas paucas accepi cristallos, spiculata sua tenuitate eas salis ammoniaci probe referentes, atque statim ac alcalini fixi salis solutio eis superfundebatur, verum salis alcalini volatilis odorem exhalantes. 6. Residuum intra retortam haerens pulvis subtilissimus undique lateribus ebulliendo sic aspersus fuerat, ut sine insigni jactura inde separari ac colligi non potuisse: hinc pondus ejus non examinavi, aet moles fere pristina videbatur, sicuti ceteras quoque ejus dotes nullo modo mutatas comprehendere valui. Sect. 4. Oporteret nunc cunctas, quas experimenta mea praebere possunt, sequelas rite deducerem et corollariorum forma justo enarrarem ordine. Ne vero minimum in volumen cresceret dissertatio, succincte potius proponam, quomodo haec phænomena contingere, et ex veris scientiae chemicae principiis (quo usque mihi notis) explicari posse videantur. En hæcce mea est sententia! "Ipso momento, quo calcis vivae particulae, quæ in aqua calcis soluta haerent, veri salis alcalini vo- "latilis latilis particulas tangunt, lactescentia fit, et calcis vivae particularum praecipitatio sequitur. Simul vero compages salis volatilis alcali in ipsa sua textura dissolvitur, acidis ejus, parcique phlogisti sui, par- ticulis magna parte per praecipitatam calcem at- tractis et cum ea coeuntibus; dum reliqua salis alcalini volatilis pars junctura hacce longe acrior, et amisso quasi corpore suo vere spirituosa reddita spiritum igneum Boerhaavii verum constituit; qui igitur in eo tantum a vero sale alcalino volatili dif- fert, quod particulis hisce acidi atque phlogisti sui maxima parte privatus fuerit, quibus debite re- stauratis spiritus igneus verum in salem pristinum totus quantus regenerabitur."—Duhamelii certe meaque quantulacunque fuerint experimenta ultimum hoc assertum valde probabile reddidisse mihi viden- tur: ast fateor restat tentandum, "An purus spiritus igneus cum subtili quodam acido parcaque tenuis- simi phlogisti copia digestus, aliove modo copu- latus, veri concreti salis alcalini volatilis dotes om- nes recuperare valebit?" Eritque haecce sola vera methodus demonstrandi naturam et quantitatem ea- rum particularum, quae per calcem vivam a sale vo- latili alcalino separatae illum in spiritum igneum mu- tant, quasque Duhamelius primus omnium detexit, sed mere phlogisticas esse, et a contentis in calce viva ignis veri particulis (quas cum Boerhaavio retinuerat) absorberi creditit; dum calx viva ut mera pura fed ficca, fixa fortisque terra alcalina considerari, et ex hac notione illa ejus in alcalinum volatilem salem actio derivanda videtur. Ultimis quippe suis chemi- cis laboribus nostri faculi chemicorum princeps Pot- tius tius (a), jamjam docuit; salém alcalinum volatilém, ex acidi salis marini, terrae subtilissimae, parcissimique phlogisti intima unioni conflatum esse; fixum, dum salem alcalinum e variis talibus principiis sub diversis conditionibus ac proportione artis ope confici du- dum novimus. Quum ergo calx viva est vera terra ista alcalina, cujus debita cum aliis illis elementis unio salém alcalinum fixum ipsum praebet, quid quæso obstat quo minus concluderem, spiritum ig- neum e vero sale volatili alcalino calcis vivae opefieri, quia acidi, ut et phlogisti, quædam particulae majori vi ab alcalina hacce fixa terra attrahuntur, quam ab ipsis terreis salis alcalini volatilis particulis? Certe non obstat, quæ valde paradoxa videri possit, spiritus ignei puri fortisque, cum præcipitata per volatilem alcalinum salém calce, digesti parva quam descripti regeneratio: puritas enim ac fortitudo dephlegmatif- fimi spiritus ignei facile denuo quandam copiam, si non omnem, prius attractarum a calce viva particu- larum liberare et recuperare valebit. E contrario ex hac theoria cuilibet clare patet, cur spiritus igneus purissimus aquae calcis vivae quamvis fortissimae mix- tus nullam prorsus lactescentiam, aliumve ullum vi- fibilem praestet effectum, quod experimentis propriis didici.— Sed sufficienter differui, et finem imponere festinabo: liceat mihi tantummodo sequentes omni- bus in genere chemicis proponere questiones. 1. Lithontriptica calcis vivae virtus a celeberrimis viris supra laudatis firmiter adeo stabilita, estne soli huic ejus actioni, qua sales alcalinos volatiles destruit, adscribenda? (a) Pott Lithogeognosie, editionis Gallicæ, vol. I. pagina mihi, 63. 2. Acidi 2. Acidi salis nativi urinæ humanæ stupenda proprietas (b), quam dum verum sale alcalinum volatilem fibi unit, et cum eo in sale neutrum nativo urinæ humanæ sali pristino perfecte similem regeneratur) idem ille volatilis alcalinus sal in spiritum igneum sincerissimum mutatus deprehenditur, æque ac si calx viva adhibita fuisset, estne quæso ex iisdem explicanda principiis, quibus ad explicandam hanc calcis vivæ virtutem supra usus fui? 3. Cur igitur non tentaremus acidum hocce salis urinæ nostræ nativi nativum et blandum quod est, ac in parcissima solvitur aqua, calculo laborantibus debita dosi degluendi dare, vel et in aqua solutum vesicæ calculum continenti injicere, eodem scopo lithontriptico, quo calcis vivæ aquam porrigimus? ab actionum quippe chemicarum similitudine ad virtutes medicas conclusum facilis satisque tuta datur analogia. Scripsi Londini, a.d. 10 Maii, A° 1755. Johan. Albertus Schloßer, Ultrajectinus, M.D. (b) Hanc veritatem (quam huc usque ex veris principiis chemicis intelligere non potui) jam ante 2, annos descripteram et experimentis demonstraveram in fine Dissertationæ meæ inauguralis de sale urinæ humanæ nativo, A° 1753. Lugduni Batavorum editæ: XXXVII.