Regiae Societati Anglicanae Scientiarum Quaedam Electricitatis Recens Observata Exhibet Jo. Henricus Winkler, Gr. & Lat. Literarum Prof. Publ. Ordin. & Academiae Lipsiensis h. t. Rector

Author(s) Jo. Henricus Winkler
Year 1744
Volume 43
Pages 12 pages
Language la
Journal Philosophical Transactions (1683-1775)

Full Text (OCR)

Posture but that of leaning forwards on her Breast. I am, with all Respect, SIR, March 10. 1744. Your most obedient Humble Servant, Ch. Jernegan. The left Kidney, being longer than usual, was examined and found to have two Ureters; and each had its separate Pelvis. XVIII. Regiæ Societati Anglicanæ Scientiarum quædam Electricitatis recens observata exhibet Jo. Henricus Winkler, Gr. & Lat. Literarum Prof. Publ. Ordin. & Academiæ Lipsiensis h. t. Rector. I. Tritu excitatæ Electricitatis Genera. Presented March 21. § 1. VITREI cavique globi, & vitrea vasa, quæ facta rotatione applicataque iis manu teruntur, in sibi vicinis metallis atque hominibus cum electricitatem excitant, ut scintillæ electricæ, quæ accedente corpore electricitatis vacuo eliciuntur, fluminis instar continuatæ prorumpant. § 2. § 2. Si vero tubi & vasa vitrea ita teruntur, ut itum reditumque subeant, excitata inde in metallis & hominibus electricitate, oriundae scintillae per intervalla profiliunt. § 3. Ad tubos commode terendos machinam parari curavi, quam Tab. III. Fig. 2. repræsentat. Tabulae abcd quattuor columnae inferuntur. Mediarum e & f capitibus g & h ope cochlearum asserculi affiguntur, quorum pars media ita cavata est, ut convexitati tubi vitrei congruat. Cum his asserculis alii ejusdem generis asserculi pariter cavati vi cochlearum junguntur. Columnam ejusmodi cum impositis junctisque asserculis Fig. 3 exhibet, ubi ik asserculum inferiorem, & lm asserculum superiorem, & no cochleas firmantes ostendit. Superioris & inferioris asserculi cavaturae, corio cervino subjunctisque crinibus obductae & vestitae ita congruunt, ut tubum vitreum, qui hinc inde trahi potest, arce complectantur. Tubi vitrei extremitates qq capsulis ex aurichaico paratis induntur, firmanturque maltha factitia. Capsulis annuli annexi sunt, quibus illigantur funes cannabini, quorum alter qr per foramen columnae tu, alterque qs super trochleam x columnae yz affixam protenditur. His ita constitutis, tubus vitreus, quando a duobus hominibus ultro citroque trahitur, excitatam in se tritu electricitatem cum tubo ex lamina ferrea confecto αβ & in retibus sericis collocato large communicat. Tubi ferrei extremitati α fila argentea alligantur, quae tubum vitreum inter duas columnas eg & fh attingunt. § 4. Quamvis vero scintillae globo vitreo rotato excitatae in metallorum superficiebus continuo fluant; cae tamen, quae a vasis vitreis itum reditumque inter terendum terendum subeuntibus proficiscuntur vehementius pungunt, si vasa candem, quam globi magnitudinem habent, paremque materiae vitreae bonitatem. § 5. Porro scintillae electricae, que tractis tritisque tubis vitreis in metallorum superficiebus suscitantur, pungendi virtute superant scintillas excitatas vasis vitreis, quae more tornatorum teruntur. § 6. Globi vitrei manu applicata inter rotandum triti plus electricitatis exhibent, quam adhibito pulvinari corio vestito. § 7. In experimentis, quae aut globo rotato, aut tubo tracto instituuntur, tribus hominibus opus est. Adhibita vero machina tornatoria, sufficit unus. II. Electricitatis augendae Ratio. § 8. UNO vel vase, vel globo, vel tubo vitro excitata electricitas, mihi simplex vocatur. Fit duplex, duobus vel vasis, vel globis, vel tubis tritis; triplex tribus; quadruplex quatuor, & ita porro. § 9. Quam excitavi electricitatem tritu duorum globorum vitreorum, quorum diameter est pes dimidius Parisinus, tanta fuit in aqua, in nive, in glacie, ut prorumpentes ex his corporibus scintillae electricae spiritum vini purum calefactumque inflammant. In aqua experimentum dupliciter capitur. Vel enim spongiæ aqua impletæ, atque ex lamina ferræ in speciem tubi conformata & electricitatem nanciscente pendentis, spiritus in parvo cochleari adhibetur: vel digitus spiritu vini calefacto madidus super aquam in vase stanneo extenditur, certo tamen inter aquæ superficiem superficiem & digitum interjecto intervallo. Vasí, férico reti imposito, adjungitur filum férreum, quod ad globum aut tubum aut vas vitrum in machina electricitatis pertingit. Nix & glacies itidem in vasa stanneo reti férico imponuntur. § 10. Ut electricitas adhuc major existat, duæ machinæ ita collocantur, ut quælibet duos habeat globos, qui electricitatem cum uno codemque tubo ferreo communicant. Quod quomodo efficiatur, Tab. III. Fig. 1. significat. Cuivis machinæ apponitur rete féricum \(ab\), quocum tubus ferreus \(cd\) conjunctus est, qui prope utramque machinam duo brachia férrea \(bc\) & \(ef\) atque \(bd\) & \(gh\) porrigit, quibus annexa sunt fila argentea, quæ globos in locis \(iklm\) attingunt. Si loca globorum vasa vitrea occupant, quæ applicatis pulvinaribus teruntur more tornatorum agitata: brachiis ferreis nulla adjungo fila argentea, quæ vasa attingant. His enim ita adjunctis electricitatem minorem existere deprehendi. III. Electricitas, quando ex Tubo ferreo in Corpus, ex quo primitus orta est, redit, imminuitur. § 11. Experimentum sequenti ratione instituitur. Machina cum vasa vitreo, & homo, qui more tornatorum calcando vas vitreum agitat, insìlunt retibus férıcıs adeo amplis, ut & machinæ & hominis calcantis pedes a lateribus ligneis, quibus retia alligata sunt, longissime distent. § 12. § 12. Quando vas vitreum agitatum pulvinari atteritur, non solum tubus ferreus in recti positus vasi- que proximus, sed homo etiam & machina electrici- tatem certam produnt, qua in orbe vitreo, quem alius homo, in reti serico non insistens, manu tenet, sub- jecta corpuscula leviora varie commoventur. § 13. Idem fit, si loco vasis globus adhibetur; & homo, qui ipsi manum inter rotandum applicat, uno pede machinæ, alteroque reti serico insistit. § 14. Si vero, his omnibus ita constitutis, tubo ferreo ab (TAB. III. Fig. 10.) in reti serico prope vas vel glo- bum vitreum collocato alius cd adjungitur ita exten- sus, ut machinam v. c. in loco e attingat; scintillæ, quæ ante excitari poterant, desinunt, ipsaque vis at- trahendi quam maxime imminuitur. IV. Electricitas in vacuo. § 15. Machina, cujus ope electricitas in spatio vacuo commode excitari, & per cam- panam vitracam in ærem propagari, & cum corpori- bus omnis generis communicari potest, in TAB. III. Fig. 6. exhibetur. Constat vase vitreo abcd (Fig. 8.), cujus basibus ac & bd maltha factitia junctæ sunt laminæ ex auri- chalco confectæ, quarum uni ac annexum est bra- chium ligneum ef. In hoc brachio ligneo alteraque lamina bd cavaturæ sunt conoides, quibus axiculi indi posseunt, qui cochleæ formam habentes infixi sunt lateribus sustentaculi metallici ghiklm, quod cochlea inare mn instructum cochleæ fœmellæ in orbe antliæ pneumaticæ inseri potest. Cochlea mas transit per foramen laminæ curvatæ elasticæ, quæ in Fig. 9. describitur. Sustentaculi pedi (Fig. 7.) lm vi cochleæ affixa est lamina no, cujus pars superior pq corio cervino subjectisque pilis obducta vasi vitreo adjacet. Quæ superimponitur, campanæ abcd (Fig. 6.) infixus est cylindrus metallicus perforatus g, per cujus foramen chorda ex intestinis animalium contorta traiicitur. Hæc chorda intra campanam circum brachium ligneum ef (Fig. 6.) circumligatur; & fibula, quam annexam habet, laminæ curvatæ elasticæ in fine perforatæ r st innectitur. Extra campanam chorda per vesicam suillam utrinque apertam transmittitur. Altera pars vesicæ circa tubulum metallicum g, in quo extrinsecus sulculi circumducti sunt, circumligatur, filoque cannabino adstringitur; altera vero u inter duos nodos in chorda nexos arce colligatur. Vesica madefactione ita paratur, ut, postquam intrinsecus linteo detersa fuit, distrahi contrahique se facile patiatur. Extra vesicam certa pars chordæ ux eminet, qua arrepta & tracta vas vitreum sub campana agitari terique potest. § 16. In vasculo quadrato ex lamina ferrea confecto αβγδ (Fig. 6, 7, 8.), quod vel in reti serico supra vas vitreum cavumque abcd (Fig. 8.) extenso, vel in resina colophonia, vel lacca signatoria positum est, ferreumque stilum γε versus pulvinar protensum sibi annexum habet, tenues auri particulae collo-cantur. Mobili cylindro metallico, ζη, qui per medium campanæ collum protrudi potest, transverse annexum est filum ferreum ης, duas aut tres lineas distans a particulis auri. Hæ versus illud affilunt, simulac simulac vas vitreum, aëre ex campana educto, agitur & pulvinari atteritur. § 17. In altero campanæ latere perforato λ tubulus vitreus infixus est, per quem filum ferreum χ λ ad medium vas vitreum pertingit, parvo admodum inter vas & filum interjecto intervallo. Tubulus partem ac filum liquefacta lacca signatoria ita firmantur, ut nullus aer penetrare valeat. Qui ut omnino arceatur, cylindrus mobilis ζ, ubi collum campanæ attingit, sebo circumfunditur. Tracta chorda χ υ γ, filum ex agitato tritoque vase electricitatem non solum concipit, sed etiam per tubulum vitreum liquatione obturatum propagat, & cum corporibus in serico positis, quæ forinsecus filum ferreum in loco χ attingunt, ita communicat, ut metalla in tenebris scintillulas electricas emittant, appropinquantibus corporibus electricitate vacuis. § 18. Ita etiam electricitas forinsecus excitata cum filo illo ferreo communicatur, & per tubulum obturatum pervadit, & in fine fili intra campanam lucem in tenebris effundit, ac tenues auri particulas in valculo ferreo collocatas concitat. V. Usus Machinae Tab. III. Fig. 4. descriptæ. § 19. Inter duas columnas anticas ab & cd vasa vitrea vel globi vitrei e & f suspenduntur, & columnæ tertiae posticæ foraminis superno lamina elastică ik inditur, & lateri rota adjungitur. Laminæ elasticæ in k annexa chorda ex intestinis animalium confecta circum longiora vasorum brachia circumligatur, & asserculo mobili b l m n annequitur. Ita vasa vitrea more tornatorum agitari possunt. R r 2 § 20. § 20. Si autem vas vel globus rotari debeat, funis opqr circum rotam & fulcos ligneos vasorum aut globorum circumducitur, qui ope cochleae in parte machinae postica applicatae & tendi potest & remitti. § 21. Columnas anticas coercent & firmant duo juga, ex quibus duo cylindri perforati eminent, quorum postico parva columella infigitur, in qua duo rufus cylindruli corio cervino cum subjectis pilis obduiti cochleis firmantur; antico autem instrumentum, in quo fila serica extensa sunt, quibus tubus ferreus cum duobus brachiis alligatur. Hunc tubum homines apprehendunt, qui retibus sericis insistentes electricitatem nancisci cupiunt. Tubo illi si inditur ensis, cujus capulum ex filo serico pendet; ex ejus umbone, excitata electricitate, scintillae electricae profluent, spiritum vini in parvo cochleari inflammantes Sic stella*, quam electricam (Fig. ii.) voco in reti serico majori ponitur, & ope fili ferrei cum tubo vitreo brachiato, annexo reti minori prope vas vel globos, conjungitur. Simulac vas vitrea, vel adjunctis pulvinaribus, more tornatorum agitantur, vel adhibitis manibus, rotantur; stellae radii in tenebris lineas lucentes emittunt, & facta stellae conversione, circulum lucentem describunt. § 22. Quando vas rotantur, brachiis tubi ferrei adjunguntur argentea fila, quae vas attingunt. Ita flumen electricitatis continuum elicetur. Contra autem minuitur electricitas, si vasorum extremitates, facta ad modum tornatorum agitatione, adjuncta habent fila argentea, quae vas attingunt. Pari modo, si * Vide Aëta Germanic. or The Literary Memoirs of Germany. Vol. II. p. 123. vasis rotatis pulvinaria loco manuum applicantur, electricitas decrescit. XIX. A Description of a Machine to blow Fire by the Fall of Water; by James Stirling, F. R. S. See Tab. I. Fig. 6. Read March 21. 1744-5. $ABCD$ is a Pit dug in the Ground, whose Surface is higher at $D$ than on the other Side at $A$. The Bottom $BC$ is strongly ramm'd with Clay, upon which are laid thin sawen Deals. In this Pit is fixed a Tub $GHKI$ without a Bottom, having a Hole $I$ at the lower Part of the Side, and all round the Tub is ramm'd with Clay, except at the Hole $I$. In the middle of the upper End of the Tub is fixed a Pipe $PQRS$; at the higher End of which are four Holes pointing downwards, whereof two are represented by $S$ and $R$. $SRTU$ is a Funnel fixed on the Top of the Pipe, with a Throat $XZ$ narrower than the Bore of the Pipe. In the upper End of the Tub towards one Side is fixed a crooked Pipe at $LM$, tapering to the End at $N$. It is made of Wood so far as $O$, but from $O$ to $N$ of Iron, the Fire being supposed at $N$. $EF$ is the Surface of a plain Stone, raited up in the middle of the Tub, directly under the Pipe $PQRS$.