De Ostreis Petrefactis Relatio Cornelii le Bruyn, Illustrata per Jac. Theodor. Klein, R. S. S. Reip. Gedan. a Secret

Author(s) Jac. Theodor. Klein
Year 1739
Volume 41
Pages 7 pages
Language la
Journal Philosophical Transactions (1683-1775)

Full Text (OCR)

the Surgeon, and less painful to the Patient; nor yet so liable to wreath the Muscles, and distort the Ends of the fractured Bones. And to render this Machine of the like Service at Sea, where we are in the greatest need of Helps of this Nature; I have designed a Bed to swing and yield to the Ship's Motion, whereon the Patient is to be laid, with the Engine thereto fixed, that the frequent Discomposure and Disturbance given to the fractured Part by the Ship's rolling and working at Sea, may be prevented. V. De Ostreis Petrefactis Relatio Cornelii le Bruyn, Illustrata per Jac. Theodor. Klein, R. S. S. Reip. Gedan. a Secret. Indefessus peregrinator Cornelius le Bruyn * inter alia ad historiam naturalem notatu digna, pag. 480. seq. ostrea exhibet, quorum non solum valvas petrefactas, sed & animal ipsum intra conchas in lapidem mutatum offendit. Prima facie & narratio & figuræ, quas dedit, suspectæ videbantur, magisque fidenter quam vere traditæ. Audiamus auctorem: "A quelque milles de Nicosie il y a une petite montagne, qui n'est que d'huitres petrifiées — les écailles en sont serrées l'une contre l'autre, et, lorsqu'on les ouvre, on voit l'huitre des deux cotés des * Voyage, Tome Second, à Paris & Rouen 1725. 4°. "écailles," "ecailles, si bien consumée, qu'on diroit, qu'elle y est gravée. Ces ecailles sont aussi petrifiées, ou chan- gées en pierre — J'en ouvris une — au milieu de laquelle on voit l'huître toute entiere, &, en même temps, comment elle paroit gravée dans l'autre ecaille." Non admirabar testas in lapidem versas, sed ostreum animal petrefactum mirum audiebat; nec sufficere videbatur ratio hujus phænomeni, quam auctor pro- babilem ratus est, verbis: "Quand on ôte le sable de la premiere ecaille, on voit l'huître, qui est de même consumée par le temps, d'ou il faut conclure, que ces huitres y ont été vivantes, & que l'eau s'étant écoulée, le sable a insensiblement pris la place, & que l'huître en mourant a imprimé la forme dans l'ecaille — Ainsi il en est de ces huitres, comme de ces pierres, ou l'on voit un poisson." Vix enim intelliges, quid sibi velit moribundi ostrei (animalis mollis, facile corruptibilis) FORMA testis suis ante impressa, quam ipsae testæ (natura durae) abierunt in lapidem; neque statim ibis in sen- tentiam auctoris: Quod non superet possibilitatem, ut ostreum sui figuram imprimeret testis pari modo, quo sceleta piscium SCHEMATA sua relinquunt post se in materia terrea subacta, quæ postmodo vertitur in lapidem plerumque scissilem. Itaque opera pretium esse duxi, hanc relationem ad captum accommodare, & in clariore luce exponere schematibus LITHOSTREI, quod integrum ex lapide durissimo montis Zigarorum (Zijanken-Berg) prope Gedanum anno 1736. feliciter excussi. In antecessum autem monendum, 1. Lapidès Gedanenses figuratos, varia multaque insolita ex regnis vel animali vel vegetabili continentes, inprimis montium, qui a grandine (Hagels-Berg) & a Zigaris nuncupantur, ac vicinorum, ex argilla & luto cum tantillo arenæ mixtis esse sīcōs, cinerei coloris, plerumque durissimos, adeo ut tudite ferreo cāsi ad instar vitri fossilis Imperati, sive lapidis cornei vulgatissimi, subnigri, i.e. culinaris, dissiliant. 2. Quod præ reliquis ostracomorphitae testas sive cochlidum sive concharum foveant sēpisflime integras, petrefactas quidem, coloribus naturalibus tamen plerumque & optime distinguendas; aliquando, ubi matrix (quae vulgo audit) minus compacta vel dura est, partim quasi calcinatas, partim in lapidem versas. Jam in praetato lithostreo, nisi fallor, sese manifestabunt phænomena, quae celebris Cornelius le Bruyn in relatione sua, licet obscura, fortasse nobis exponere voluit; in quem finem, Hujus lithostrei partes, valvis ejusdem circumspicte reclusis, exacte ac vivis coloribus pingi curavi, T A B . III. Fig. 1. exhibet testam inferiorem complanatam, tenaciter in lapide durissimo hærentem, ex genere ostreorum saxatilium; de quibus vid. Lister. de Cochl. Tit. xxvii. p. 182. cardine utrinque canaliculato, vel ginglymis a, a, instructo. b, Manifestum vestigium validi tendinis, quo mediante animalculum valvas & ad plaufum aperit & claudit. c...c, Branchias suspicatus sum (vulgo barbam) ostrei; colore ex cinereo albicante, & sua substantia lævissima a colore & materia la- lapidis sese distinguentes, coadunatis scilicet particulis resolutis branchialibus cum terreis particulis subtilissimis, & successu temporis petrificantibus, quasi in magmate superstites; idque eo fidentius credidi, quo facilius branchiæ testaceorum naturales pariter a reliquis partibus mollibus colore & substantia distinguuntur. Fig. 2. Superior valva est, vel concha magis convexo-concava, quam superior valva ostrei in coenis noti; ubi rursus a, a, Ginglymi, & b, Tendo, antagonista, apparent. Fig. 3. Prototypum dixeris animalculi, post branchias integri, pariter ac branchiæ immutatum, & in cavitate valvarum repertum; in quo litera a, cernere licet vestigium processus tendinosi a parte testæ convexo-concavæ: b, vero processum valvæ complanatæ oppositum. Sic salva mansit forma animalis, tota vero substantia abiit in materiam lutosam, induratam, lævem; Et id forsan est, quod Le Bruyn dicere voluit, verbis; "Au milieu . . . on voit l'huitre entiere, et en même temps, comment elle paroit gravée dans l'autre écaille." Fig. 4. Reliquum diconchæ; ex quo apparet, testam fuisse minus ponderosam testa ostrei vulgaris; lævem; non imbricatam neque sulcatam. Cæterum omnibus notum est, quod in plurimorum ostreorum interna, inprimis concavæ valvae pariete, sit velut cisterna, aquam cum voluptate appeti solitam continens, tenui lamella testacea clausa, & a cardine dine plerumque integrum animalis thalamum ad- æquans; hanc cisternam, cum a solida testa mox distinguitur, imperitos fallere, experientia me docuit. Nam plus una vice contigit, quod hic vel ille in conchis fossilibus cavitatem transparenti laminula opertam imaginarie pronuntiaverit; ostrei figuram testæ alterutri ruditer inscriptam. Forsan vel similis testa fossilis monticuli Nicosiani Bruynio imposuit, "Que l'huître a imprimé sa forme "dans l'écaillée," audacter ad figuram, quam dedit, provocanti; "comme on le peut voir dans la figure;" cum tamen ipsa figura, paulo attentius considerata, nihil aliud oculis offert, quam simplicem testam, vix umbralem, difformem potius vel imaginariam ostrei speciem formamve mentientem. Hoc assertum multis schematibus probare possem, sed unicum sufficiat: Fig. 5. Ostrei peregrini & polyginglymi, montis Zigarorum. Ecquis autem nobis persuadere praesu- meret, circumscriptam literis a; b; c; d; e; figu- ram esse formam, quam animal moribundum testæ suæ impressit? cum in oculos incurrat, denotare cister- nam suprafatam, non nisi particula dictæ lamellæ testaceæ tenuis, e regione literæ b, superstite.