De Ambra Grysea. Auctore Casparo Neumanno, M. D. Chemiae Profess. Berolin. & R. S. S. [Vide Part I. No 433. & Part II. No 434.] Pars III
Author(s)
Casparo Neumanno
Year
1733
Volume
38
Pages
22 pages
Language
la
Journal
Philosophical Transactions (1683-1775)
Full Text (OCR)
I. De AMBRA GRYSEA. Auëtore Casparo Neumanno, M. D. Chemiae Profess. Berolin. & R. S. S. [Vide PART I. N° 433. & PART II. N° 434.]
PARS III.
Secundum externum aspectum multiplex datur Ambra grysea: 1. colore cinericeo, 2. albicans, 3. subflava, 4. cinereo-nigricans, 5. lèvis, ac si corio superducta esset, 6. colore puniceo, 7. cum striis, 8. maculosa, & 9. planè nigricans.
(a) Ambra quæ nunquam deglutita ab animalibus fuit, ut & (b) quæ ab iisdem deglutita seu devorata & postea rursus in mare ejecta, vel etiam in ipsorum corporibus reperta fuit.
Hæc posterior, scilicet Ambra quæ deglutita fuit, ut jam ante memoravi, est omnium vilissima & levissima, nam utplurimum aliiquid de loco mansionis seu foetore animali secum servat, si proptereaque facile à bona Ambra distingui poteat. Sic & planè nigricans, & penitus albicans Ambra nullius valoris est, similiter, quæ lèvis, uniformis & nimum pura externo visui appareat, quoque suspecta, raro genuina, plerumque adulterata, si non penitus factitia vel composita existit. Ea contra, quæ coloris est cineritii striis dotata, vel etiam albicans maculosa, nigrè vel flavè maculata, externa crusta nigricanti prædita, licet quoque non adeo pura, sed cum rostellis avium, particulis sepiaè, spinis piscium, vel aliis rebus hinc indè commixta sit, nihilo tamen fecius pro optima habetur; Quanquam adeo necessarium
rium non sit, ut ejusmodi avium rostra, similesque impuritates semper admixta habeat, sed siique, si eam accipere possimus, pura potius quam impurior, eligi potest: Haec tantum idem adduco, ut notatur, quod optima etiam Ambra variis plerumque quisquiliis commixta esse solet.
Primariae proprietates bonae Ambrae gryseae (exceptis iis, quas jam memoravi) sequentes sunt, ut sit levis, contactu ferre ut cera, simul quidem friabilis, interim aliquantum tenax, ita ut sub contusione mortario vel pistillo adhaereat, odoris fragrantis, ad candelam urentem facile inflammabilis & constanter flammam servans, super ignem vel candentem carbonem facile liqueficiens, & nullius singularis nec amari nec austeri, neque acidi neque salini saporis.
Ordinariò Ambram, ne multum perdatur, acu candente, vel alio subtili fervido instrumento probare solent, an sit genuina nec ne? pungunt scilicet illa Ambram, tum circa acum, vel etiam supernè proveniens aliquid ut fusae resinae apparere debet, vel projiciunt eam super prunas, aut paucum quiddam in cochleari argenteo super flammantem candelam liqueficere faciunt. Haec proba habet equidem suum usum, verum si non accuratè exhalantem odorem cognoscas, & adhuc varias plures alias circumstantias observes, sed unicè ad ilam hanc liquefactionem attendas, tum & haec usitata proba fallere, ac in adulterata imo planè factitia Ambra itidem obtingere potest, nec minus ea proba, quam Dr. Fettmüller olim commendavit, inquiens: Veram Ambra in manibus, ut cera, mollescere, factitiam e contra friabilem esse; quae proprietas vero per artificium
eificium æquè facili negotio induci valet, nec in se ipsa semper & ubique evenire solet.
Adulteratur Ambra grysea, imo etiam componitur (à fraudulentis deceptoribus) cum cera, resina, storace, Benzoe, Succino, Ladano, Moscho, Zibetho, ligno Aloës, carie fraxini, farina oryzæ, Mosco arboreo & similibus, dum impostor alius super alium semper meliorem proportionem & mixturam adinvire studet, quæ tamen fraus facile quoque detegi potest.
1.) Ambra grysea factitia & composita plerumque planè uniformis est, ex omni parte eodem colore atque mixtura, instar massa pilularum vel pastæ apparet, id quod in naturali Ambra nunquam ita æqualiter obtingere solet.
2.) Falsa ejusmodi Ambra utplurimum citius in manu calida mollescit, quam genuina.
3.) Sed omnium optimè talis Ambrae factitia ex odore cognoscitur; nam sicut verus Ambrae odor profectò planè specificus est, cum nulla alia re in mundo comparandus, ita quoque non tam facile ars ipsum imitari poterit, sed modo hoc, modo illud ex adventitiis vel immixtis ingredientibus odore prævalebit & fraudem prodet; idque tantò magis cognoscatur, si ejusmodi Ambra carbonibus candentibus inspergatur, vel in cochleari argenteo super candelam flammantem, vel etiam particula immediatè ad candelam flammantem detineatur, halitus olfactu percipiatur, simul quoque ad liuationem & incensionem attendatur: Genuina si existat Ambra, tum sub liuatione bulliet, post liuationem permanebit fusca, & ultimò odorem succini emu-
K k k 2
tum, quantumvis debiliorem, quam succinum commune, de se sparget; si vero falsa sit, tum & haec proprietates nunc hic, nunc alibi deficient ac aberrant. Nam
(a) hæc vel planè non, vel serius, aut longè citius liquefiet.
(b) In ebulliendo, & exhalante odore multò aliter se seget, dum vel fætidum quid, vel fragrantius, vel planè aliud quid olens, quam verae Ambrae exhalationes sunt, ex se demitter.
(c.) Tum quoque post tostionem & peractam ebullitionem non in eodem aspectu permanebit, uti vera Ambra, sed vel carbonarium vel cinereum, vel terreum, adeoque penitus alium externum aspectum, etiam ratione coloris, monstrabit.
4.) Quod si ejusmodi Ambra occurreret adulterata, quæ nullo peregrino odore imbuta, sed fortè cum re quadam, nullo odore praedita, composita sit, e.g. cum musco arboreo grysea, & cui, ratione odoris, & melioris occultationis gratia, nihil nisi ipsa Ambra grysea admixta, proptereaque nullo alio, quam vero Ambrae odore imbuta sit, tum tamen & hæc fraus facile detegi posset: (α) talis enim Ambra in hac proportione nimis parce aut debilius olebit, (β) eadem carbonibus candentibus inspersa copiosius fumabit, si non apertè fætebit, (γ) nec æqualiter ex omni parte liquefiet, neque sub liuatione ita bulliet uti genuina, (δ) denique non tam facile à flamma candelæ accendetur, nec minutæ candelæ adinstar absque intermissione ad consumptionem usque flammabit, quod genuina tamen Ambra monstrat.
5. Porro.
5. Porro omnis factitia vel adulterata Ambra sub solutione se prodet, & longè aliter se geret, quam vera.
6.) Denique etiam in destillatione aperto igne, in qua falsa perquam recedit; ut alias probas jam præteream.
Vera proinde Ambra grysea est Bitumen, & quidem, inter nota haecens bitumina, succinum proximè equans, vel ei accedens, excepta duritie, ac pelluciditate: Proximum est ipsi in sua mixtione non tantum praë reliquis bituminibus, nec solum praë omnibus aliis mineralibus, verum & praë omnibus cæteris rebus in universo mundo, quoque etiam modo appellentur, prout ulterius percipiemos.
Quanquam vocabulum Bitumen nihil aliud significet, quam mixtum quoddam minerale, tamen plurimi historiæ naturalis Scriptores illud ad hanc specificam significationem redegerunt, quod ejusmodi mixtum propriè sit Pinguedo terræ tenax, facile urens, cum quo charactere nostra etiam Ambra grysea perfectè convenit: a) Basin & plurimum pondus partium ipsius essentia'ium constituit pinguedo sive oleum, & in unica Ambræ grysea drachma ad minimum 3 ii β vel 8 præstò sunt, ita, ut & hic, secundum regulam scholarum, à potiori fit denominatio, propter superpondium constitutivi, Ambra non incommodè pinguedo vocari possit; b.) cum vero ista pinguedo, vel hoc in Ambra contentum oleum nec vegetabile, nec animale, e contra apertè & absque contradictione minerale sit, hinc illud optimo jure pinguedinem terræ appellare licebit; c) Ambram corpus tenax, vel pinguedinem tenacem esse, respectu aliarum pinguedinum, de hoc ne mo disputabit, nec in dubium vocabit, alias enim facile
facilè contundi ac pulverisari posset, nec ita pistillo & mortario adhaeret, d) Quod denique facile u-
rens sit, itidem cuivis facillimè demonstrari potest, dummodo particula Ambræ candela flammanti ad-
moveatur: adeoque nihil deest de requisitis bitumi-
nis qualitatibus & ante memoratis characteristicis ex-
pressionibus aliorum Autorum.
Quod vero dixerim: hoc subjectum, Ambra grysea, praæ omnibus cæteris rebus in universo ter-
rarum orbe, succino proximè accedere, illud nul-
latenus tanquam nuda cogitatio vel conjectura sus-
cipienda est, sed experientia ipsa hoc me edocuit, nam
(1.) Ambra grysea per se, & in forma sicca super
nudo igne liquefacta & fusæ, adeoque sensim sensim-
que exhalans, & sic etiam super pruna, revera pra-
eminentem succini odorem continet; si vero Ambra
cum aqua igni applicetur, tum quidem pari ratione
liqueficit adinstar resinæ, & inficit aquam aliquatenus
odore Ambrae, licet ei se non immisceat, qui
odor quoque facilè rursus per destillationem se-
paratur; verum cingens eam humiditas impedit si-
mul resolutionem mixti, & exhalationem aliquarum
partium essentialium, brevi! hac ratione odor suc-
cineus non ita prodit, ac sub liquatione sicca.
(2.) Ambra grysea etiam in praeparatione verni-
cis eodem modo sese habet, uti Ambra citrina,
vel succinum, scilicet si Ambra liquefcat, eique po-
stea oleum semenis lini ab omni aqua liberatum
effundatur, vel alii vernices leniter oleosi cum ea
misceantur.
(3.) Denique omnium optimè eos convincit De-
stillatio Ambrae grysea igne aperto, in hac enim
planè omnia perfectè & proximè ita sese habent,
uti in succino: Eruditus & celebris olim Dr Herman Nicolaus Grimm, qui per longum tempus in India Orientali fuit, quondam unciam unam Ambræ gryseæ ex retorta vitrea igne aperto gradatim destillavit, & exinde (prout Relatio ipsius in Ephemeridibus Naturæ Curiosorum à quovis perlegi potest) primum liquorem aqueum; deinde (ut exprimit) liquorem spiritualem, porro oleum coloris flavi, paucum quiddam salis volatilis, & in retorta residuum quoddam, adinstar picis, recepit, ubi clarè simul perhibet, N. B. Quod liquor, oleum, sal volatile & residuum, adeoque omnes partes eodem planè aspectu, eidemque proprietatibus, quam partes ex destillatione succini provenientes fuissent, exceptò quod oleum fragrantiorum paulò odorem sparserit *. Jam hæc destillatio satis & sufficienter ad plenariam convictionem mihi sufficere potuisse, si assuetus essem in ejusmodi casibus unicuique statim fidem adhibere, vel ei inniti, quod multi fortè tanto certius fecissent, dum longè preciosius est, in his nostris regionibus ejusmodi experimenta imitari, quam in India Orientali, vel in illis locis, qui Ambræ natales sunt; nihil tamen fecius experimentum istud, quamvis in minori portione, ad proprium meum lapidem lydium examinavi, & melioris certitudinis gratia ipse sum imitatus, singulaque omnino eodem prorsus modo inveni, hoc tantum discrimine in destillatione mea intercedente, ut planè nullum substantiale residuum, sed ex una Ambræ gryseæ drachma, admodum parum pulveris, qui vix ac ne vix quidem pro grano uno æstimari poterat, impetraverim, quod ve-
* Ephemer. Nat. Curio. Dec. 11. Ann. 1. pag. 405.
ro rei ipsi vel experimento Dn Grimmii nihil prorsus derogat, sed discrimen exindè fortè ortum fuit, quod ille in sua destillatione paulò citius desierit, vel ultimò non satis fortem ignem adhibuerit, quo in casu utique ejusmodi residuum remanet, quæ immutata circumstantia etiam in succino ratione residui magnas variationes monstrat, & ego e contra meam Ambræ grysea destillationem tamdiu ac eo usque igne prosecutus sim, quantum fieri potuit, ut de industria perspicerem, an quicquam materialiter fixum vel salinum, vel saltem terrestræ residuum manere vellet? unde demum nihil substantialis, sed vix parum visibilis pulveris remansit, adeoque exper tus fui, quod tota Ambra grysea continuatione & violentia ignis destillari, ac in altum propelli possit. Cæterum itidem Aquam, Oleum & sal obtinui. Ex Drachma unica Ambræ recepi 3ii½ olei, 5 gran. Aquæ, 2 gran. Salis, & circiter 1 gran. pulveris, reliqua 2 gran. quæ deficiunt, partim allinendo ad latera, partim exhalingo & evaporando perierunt: Oleum & sal, tanquam dua primariae partes, ejusdem indolis fuerunt, quam oleum ac sal volatile succini, adeoque nullatenus urinoso-volatilia. Ex qua ingredientium vel partium constitutivarum proportione hoc demum in considerationem duci potest, quod ramen adeò pauca salina & terrestris substantia nihilominus talem longè majorem partium oleosarum portionem condensare, vel in statum firmum tenacem, planeque siccum reducere possit; item, quod hæc quoque circumstantia, majori ex parte, itidem cum succino conveniat, per consequens affinitatem ejus & hac in parte confirmet. Unum illud adhuc dixerim,
dixerim, non in omnibus Ambrae speciebus substantiale quid salinum separari posse, quum pauxillum illud oleo copioso facilè se involvat.
Cum igitur preciosa hæc materia, Ambra grysea, præcipuas suas vires exferat odore, & quidem fraganti, hinc quoque jam multò à tempore, ad hunc usque diem ea maxima ex parte tantum ad ejusmodi res, qua suavi odore præditæ esse desiderantur, scilicet ad Balsama, Pulveres sternutatorios, dentifricios, Electuaria pro dentibus, Pulveres ad crines (vulgò Poudre) globulos saponaceos, & vestimenta vario odore imbuta, adeoque ad res delicatas magis quam utiles adhibita fuit. Cum etiam, prioribus temporibus, Ambrae variae qualitates medicamentosæ, virtutes analepticæ, aphrodisiacæ, cephalicæ, apoplecticæ, bezoardicæ, nervinæ, aliæque plures attributæ fuerint, hinc & in officinis pharmaceuticis (quantquam olim copiosius quam hodiè) ad diversa praeparata & composita, magis tamen ad Galenica quam chymica, & communiter in forma pulveris usurpata fuit. Sed ista omnia & singula præteream, ac unicum tantum idque haec tenus maximè usuale praeparatum ex Ambra, nimirum Essentiam Ambrae grysea, & quidem Essentiam simplicem adducam, in qua nihil ulterius, quam sola Ambra cum menstruo accedit, idque ex hac ratione, quia etiam hac in parte, ratione solutionis Ambrae unum ac alterum in laboribus meis observaverim, quod in aliis editis Scriptis hucusque non reperi.
Haec tenus pro certa & explorata re habitum ac creditum fuit, spiritum vini rectificatum per se Ambram gryseam non solvere; ex hoc ipso quidem Autores argumentum suum desumserunt, vel hanc conclu-
conclusionem ex eo formarunt, quod Ambra grysea nec vegetabile, nec animale, neque resina, neque corpus oleosum pinguedinosum seu resinofum, sed bituminosum minerale sit, quia spiritus vini rectificatus perparum eam aggrediatur, multò minus solvat, verùm eodem modo se habeat, ac circa Asphaltum, succinum, & alia bituminosa mixta, ex quibus equidem paucum aliquid extrahat, sed nunquam perfectam solutionem formet; quin ipse eruditissimus Professor Hallensis Dn Dr Hoffmann, eximium illustris hujus Societatis membrum, quodam in loco *, "Omnia corpora resinosa, inquit, levi labore in Spiritu vini rectificatisimo phlogisto solvuntur & extrahuntur, sed N. B. Id ipsum non fiat cum Ambra, quae difficillime est solutionis in ejusmodi Spiritu. Et quia observamus, corpora inflammabilia, quae ex terra nascentur, ut Succinum, Bitumen judaicum, carbonis fossilis, etiam difficilioris esse Solutionis neque tam lubenter conjugium inire cum liquore valde Spirituofo, hinc subscribimus eorum sententiae, qui statuunt, Ambram ad Bituminis genus esse referendam, cujus natales sunt in terra, &c. Et porro ait: Cum igitur tam difficilis solutionis sit Ambra, hinc certè nullam adhuc genuinam Ambræ solutionem in officinis conspicimus. Nam eam plerumque parare solent cum Moscho, cum oleis essentialibus Cinamomi, & aliis, vel etiam Zibetho, & ita possidemus quidem suavissimi odoris Effentiam, quae quoque non caret sua virtute & usu, at parum participat de Ambra, quae potius intacta remanet." Qantum huc usque ra-
* Ej. Observat. Physic. chym. Select. Lib. I. Observ. XVIII. pag. 67, &c.
tione solutionis Ambræ cum Spiritu inflammabili seu ardente in mundo cognitum est, tantum de jure ea profert Dn Dr Hoffmannus, nec quisquam alius ulla ratione cum fundamento hanc sententiam refuta vit, præcipue cum in genere ejusmodi solutio, in primis in Spiritu vini rectificatissimo per se non modo difficillima, sed & plenaria solutio fere impassibilis habita fuerit; cum vero ex mea experien tia planè contrarium, nempè non tantum possibili tatem, sed etiam facilitatem hujus, alias nunquam creditæ solutionis ipse viderim, hinc spero, detectio nem hanc jam communicatam, nec ante memorato Dn Dr Hoffmanno, Fautori meo æstimatisimo, nec cui quam alii fastidiosam, Societati Regiæ potius gratam futuram esse, utpote quæ ne minimum ejus, quod ma jorem rei alicujus illustrationem atque evolutionem nobis dare potest, rejicere nec contemnere solet, quin potius, quæ fortassis lætitiae illius, quam sentio in detectione harum vel illarum, licet sæpe sic æsti matarum minutiarum, aliquatenus participem se reddet, perpendens, quod fructus iste ex exiguo ipsius vestrae arboris ramulo oriatur.
Totum proinde negotium solutionis Ambræ in Spiritu vini rectificatissimo plane non consistit in singulari artificio, multò minus arcanum quippiam redolet, prout id fortè quidam, in præparatione bo nae Essentiæ Ambræ sibi effinxerunt, sed requirit tan tum parvam quandam, ut conjicio, haçtenus non animadverlam encheiresin. Recipe modò bonum summè rectificatum Spiritum vini tartarisatum (quam vis in casu necessitatis & simplex non tartarisatus Spiritus vini rectificatissimus idem efficiat) eique injice partem duodecimam puræ genuinæ & in frustula
confractæ Ambræ, repone ea non in lenem, sed in ejusmodi digestionem, quæ pedetentim ita incalescit, ut Spiritus vel menstruum incipiat ebullire, quippe quod unica encheiresis est, tum plenaria solutio infecquetur, siquidem ego temperatii Ambræ in zi. Spiritus dissolvi, & tantummodo impurum istud, quod Ambra non fuit, sed in alieno-terreis, vel aliis ad mixtionem Ambræ non pertinentibus fordibus, pondera interdum 2 vel etiam tantum 1 gran. librantibus, consistit, tanquam residuum vel non solutum in fundo vitri reperi. Qui extemporaneam hujus rei certitudinem capere vult, is in vitro non penitus adimpleto, & ex metu diffractionis non firmiter nimis, sed leviter obturato, super prunas, vel planè super candelam flammantem experimentum instituat, tum simulac Spiritus vini ebullire incipiet, à veritate convincetur. Quod si vero pro menstruo recipiatur Spiritus inflammabilis oleosus, sive ille super unum aut alterum vegetabile oleo praeditum abstractus, sive ejusmodi Spiritus vini rectificatissimus cum oleo quodam essentiali instillando imbutus sit, tum solutio pro gradu temporis tantò ocyus succedit, & de reliquo neque Spiritus rosarum, neque alius Spiritus abstractius, N. B. Nisi oleo dives, vel partculis oleosis praeditus sit, hic, ratione energia solventis, praë Spiritu vini rectificatissimo simplici ullam prærogativam possidet.
Jam circa hæc sequentes adhuc circumstantiæ notandæ sunt:
1. Quod si Spiritus vini rectificatissimus simplex absque alcali, vel etiam Spiritus vini tartarisatus super sal Tartari modò abstractus assumatur, tum equidem in antedicta proportione itidem plenaria solutio
solutio procedit, sed ista solutio, vel sic vocata Essentia Ambrae, plerumque non est satis obscure vel rubicundè tincta.
2. Id quod residuum est, aspectu non parvum exhibet volumen, ita ut plurima, vel satis multa pars Ambrae quasi insoluta appareat, cum tamen reverâ, si solutio filtratur, & in filtro remanens siccatur ac ponderatur, illud certè perquam paucum, purè pulverulentum, vel tenerè terrestrè aliiquid sit, si genuina modò Ambra adhibita fuerit.
3. Si Spiritus non sufficienter depblegmatus, vel non sufficiens calor adhibetur, tum aut nulla solutio, aut nuda tantum ac simplex extractio insequitur.
4. Sin vero ejusmodi Spiritus vini tartarisatus, qui cum sale Tartari tantum in infusione absque infrequentì abstractione stetit, ad solutionem in usum vocetur, tum solutio citius & melius tingetur.
Ex quatuor hisce circumstantiis sequentia proindè consecraria & explicationes fluunt.
(a) Cum plerumque in Essentia Ambrae color simul quaestus fuit, fortè non pauci cum Spiritu vini solutionem habuerunt, quæ vero, quia parum tinta apparuit, pro tali non habita nec cognita est.
(b) Idque tantò minus, cum residuum tam appaverenter copiosum conspexerunt, quod & me ipsum in principio offendit, ut semper judicarem, parum vel nihil solutum esse, donec tandem illud siccarem & ponderarem, indeque perspicerem, quod hoc non tantum perquam paucum, sed adhæc quoque purè pulverulentum alienum quid sit, ad solutionem vel Essentiam Ambrae nequicquam pertinens.
(c.) Vel si alicui hæc solutio nondum ex sententia successit, tum (1. vel insufficienter rectificatus Spiritus vini, vel (2. si & hic assumptus sit, debitus fervor non adhibitus fuit, & fortè plerique cogitabant, Ambram esse materiam fragrantem, quæ, si nimis fortiter digeratur, vel infusum valido ætui exponatur, quoad partem optimam atque subtilissimam exhalarét, unde calorem lenem adhibendum esse, quamquam etiam revera non ad omnes species Ambræ vehementer ejusmodi fervor requiratur, & solutio nihilominus succedat.
(d.) Denique & hæc conclusio exinde sequitur, si quis rubicundè tinctam Essentiam acceperit vel habuerit, ac, praeter menstruum, nihil aliud quam Ambrae grysea adhibuerit, quod menstruum istud semper Spiritus vini per infusionem tartarisatus fuerit, unde Tinctura originaliter non ex Ambra, sed ex sale alcalino fixo procedit, quæ tum à partibus oleosis Ambrae tantummodo exaltatur. Certitudine hujus circumstantiæ elucet, si Spiritus vini rectificatissimus oleosus tantum cum sale Tartari per se digeratur, inde enim rubicunda Tinctura prodit, quam Tincturam Tartari appellant. Si Spiritus hic vini non est oleosus, tum nec Tinctura Tartari adeo pulchra fiet, sed vix flavo colore tingetur, vel planè nullo: cui vero si unam vel duas guttulas olei essentialis, e. gr. olei Anisi, instilles, Tincturamque observes, tum id, quod dixi, in momento, nempe augmentationem & saturatiorem Tincturæ colorem evidenter videbis.
Conclusio hujus rei proinde hæc est: (α) Quod si Ambra grysea cum puro Spiritu vini rectificatissimo, vel etiam cum Spiritu vini per abstractionem tar-
tartarifato tractatur, tum plena quidem obtingit solutio, sed absque singulari Tinctura: (3) Si vero eadem Ambra cum Spiritu vini per infusionem tartarifato, eadem methodo, tractatur, tum non modo ipsa contingit solutio, verum etiam tincta solutio, quae Tinctura autem imprimis, à sale Tartari in substantia hic magis existente dependet, proindeque potius ut Tinctura Tartari ratione coloris consideranda est, (4) Si autem paulò fortior, quam Tinctura Tartari tincta apparet, tum partes oleosae Ambrae pari ratione ad augmentationem coloris hujus Tincturæ contribuerunt, ac si alii Tincturæ Tartari, ad quam nulla Ambra adhibita fuit, unam vel aliquot guttas alius olei instillasses: (5) Si proinde Spiritus rosarium alcalisatus, vel fermentatione, vel etiam repetita super rosas abstractione factus, pro menstruo ad praeparationem Essentiae Ambrae adhibitus, & cum eo egregia Ambrae Essentia parata fuerit, nemo exinde concludere debet, ac si Spiritus rosarum solus singulare planè & appropriatum Ambrae gryseae menstruum sit: Nihil enim aliud, aut nihil magis hic fit, quam quod à me jam dictum est, nempe in Spiritu rosarum alcalisato 1.) aliquid salis alcali, 2.) nec non quaedam partes oleosae adsunt, exinde oritur Tinctura eadem ratione, ac si Tincturam Tartari ex sale Tartari cum Spiritu vini oleoso absque Ambra & absque rosis præparo, solutioque Ambrae semper procedit tanquam solutio cum alio Spiritu vini tartarifato, vel etiam simplici rectificatissimo absque sale Tartari.
Quod vero ejusmodi Essentia sive solutio Ambrae, quae cum bono Spiritu rosarum decenti methodo parata fuit, longè fortiori & gratiorem odorem spargat,
spargat, quam alia cum simplici Spiritu vini elaborata, hoc planè naturale est: 1. enim Spiritus rosarum per se non modò fortèm, sed & fragrantem odorem, simplex e contra Spiritus vini ferè nullum habet: 2. Notum est, Ambram gryseam illius naturæ ac indolis esse, ut per se non adeo singularem odorem spargat, simulac verò ei aliud quicquam, per se fragrantì & fortì odore preditum admiscetur, tum statim odor atque fragrantia Ambræ quasi è somno evigilatur, excitatur, & reverà exaltatur: hoc ergo quoque sub solutione cum Spiritu rosarum eodem modo contingit, proinde penitus naturale quicquam est, quod hæc mixtura seu solutio eminenter fragrantius odoret, quam ea, quaë nudo Spiritu vini parata fuit.
Non incongruè igitur officinalis Essentia Ambræ cum Spiritu rosarum alcalifato propter auctiorem odorem parari potest; cum verò non pauci quoque homines occurrant, qui odorem & saporem rosarum ferre nequeunt, hinc nec ii malè facient, qui præter hanc Essentiam rosatam adhuc quoque Essentiam Ambræ puram, nempe tantum cum Spiritu vini rectificatissimo & alcalifato paratam, in officinis pharmaceuticis in promptu habent. Quo verò Tinctura hæc satis efficax sit, & solutio tantò citius absolvatur, nec color tinctus einaneat, hinc menstruum seu Spiritum vini dupliciter alcalifare juvabit, præparetur scilicet primùm justè bonus Spiritus vini tartarifatus per abstractionem, vel defilletur genuinus Spiritus vini rectificatissimus aliquoties super sal alcali fixum, & hic ita semel alcalifatis adhuc super purum ac calcinatum Sal alcali fixum infundatur, aliquantum digeratur, tandem decantetur, & ut menstruum pro Essentia
Essentia sive Solutione Ambræ adhibetur, tum hic,
ratione virtutis solutivæ, eodem modo, ac optimus
& pretiosissimus Spiritus rofarum se geret, imò si
Spiritus rofarum non fuit tartarisatus, vel alcalifa-
tus, ei prærogativam adhuc dubiam reddet.
Incidit hic mihi in mentem, quod celebris olim
Dr. Ettmüller alicubi scribat*: Ambram cum rosis
in fermentationem deduci, indeque Spiritum rofa-
rum Ambratum confici posse, qui margaritis præpo-
nendus sit, tanquam summum analepticum & con-
fortativum; verum cum aqua, ut ordinarium corpo-
rum fermentandorum menstruum, Ambram ne mini-
mum quidem attingat, & cum rosis ex parte Ambræ
impossibiliter vera confermentatio obtingere posset,
hinc adducor, ut credam, esse vel sphalma typogra-
phicum, vel auditum decepisse Dn. Ettmüllerum, dum
fortè quidam ipsi aliquando dixit: cum bene fermentato &
rectificato Spiritu rofarum & Ambra, Spiritum
ambratum gratumque confici posse. Quod suaviter fra-
grans Spiritus rofarum, etiam sine Ambra, margaritis
præponi mereatur, hoc equidem in dubium non vocabo,
attamen tantum ratione fragrantiae; nam ratione
virtutis analepticæ margaritas adhuc lapidibus cancro-
rum, imò etiam tantum depuratis vulgaribus ostrearum
testis postpono; sed hæc in transitu.
Denique restat adhuc, ut probem ac demonstrem
ea quæ dixi: Spiritum neinpe inflammabilem oleosum,
solutionem Ambræ promovere & accelerare, quod
facilè quivis oculis cernere potest: Accipiatur Spiri-
* Mich. Ettmülleri Opera Pharmac. chvm. in Schrödero dilucid.
p. 75
tus inflammabilis rectificatissimus, eique frustula Ambrae injiciantur, si igitur illa dilabi nolle videas, tum instilla aliquot tantum guttulas hujus vel istius puri, cum oleo expresso non adulterati, olei destillati essentialis, tunc, quod dixi, manifestè vel brevi ad oculum patebit; Ratio, quare hoc fiat, non à longinquò petiopus habet, sed hæcest, quia ejusmodi olea ipsammet Ambram solvunt, siquidem non modo cum variis aromaticis fragrantibus oleis essentialibus, ut cum oleo Lavendulæ, Menthae, & similibus aliis, sed etiam cum Italico oleo Citri (oglio di cedro,) porro cum resinoso oleo Terebinthinae, nec non cum oleo bituminoso, ad ejus familiam pertinente, puto rectificato oleo succini experimenta feci, & ubique cum his oleis solutionem perfeci; e contra cum oleo expresso, ut oleo Amygdalarum, ne minima quidem solutio neque extractio insequi voluit. Ex quo tantò evidentius videre licet, quod Essentia Ambrae Schröderi †, qui Ambram primùm cum oleo amygdalarum digerere, exprimere, & super hoc expressum postèà Spiritum vini rectificatissimum abstrahere docet, absurda & pro dispositione ad solutionem magis apertè impediens quam promovens sit.
Sic quoque pro intentione solvendi Ambram cum Spiritibus dulcificatis tam alcalicis quam acidis tentamina institui, proindeque Ambram gryfeam a.) cum Spiritu vitrioli dulci, b.) cum Spiritu nitri dulci, & c.) Spiritu salis dulci, nec non cum Spiritibus alcalicis dulcificatis, ut d.) cum Spiritu urinæ dulci, seu ita dicto Spiritu salis ammoniaci vinoso cum calce viva,
† Pharmacop. Medico-chymica, Lib. III. cap. 29. pag. 502. Edit. Witzel, 1677.
item e.) cum sale Tartari parato, infudi & digessi; verum hi vix paucum quippiam extraxerunt, nec Ambram penitus aggredi aut eam solvere voluerunt. Circa unicum cum Spiritu vitrioli dulcificato factam infusionem singulare quicquam videre licuit, dum hic Spiritus cum pauco isto, quod extraxerat, aliquot granula salina formavit, quae ad latus vitri, in quo infusio peracta erat, se se apposuerunt.
Ultimò adhuc quoque pauca quaedam adjicere liceat alba illa, tanquam sebum apparente materia viscosa, quae communiter ex solutione seu Essentia Ambrae sepe precipitare vel separare solet, quam Dn Lemery ceram esse existimat, eamque pro argumento adhibere, vel conterraneis nasum cereum attexere, ac cum ea probare vult, quod ex hac circumstantia oculariter demonstrari possit, Ambram gryseam nihil aliud quam ceram esse, vel ab apibus provenire, in qua opinione tamen hic alias peritus vir penitus à vero aberravit.
Circa hanc se praecipitantem materiam sequentia ergo observavi:
(1.) Quod ea non semper, nec semper tam citò se &c.
(2.) Quid ipsa revera sit.
1. Quod si haec alba materia se se separat, tum communiter tres circumstantias circa eam observavi, quae ad praecipitationem, nisi omnes tres conjunctim, saltem unica earum absolutè requiruntur,
(a) Sive enim Essentia vel Solutio in ejusmodi vitro fitetit, quod non planè impletum, sed cujus tertia vel dimidia pars vacua fuit, (b) Sive orificio vitri ne-
M m m 2 gligentius
gligentius obturatum fuit, unde Spiritus subtilissimus sensim sensimque exhalavit, ideoque pro exhalationis hujus proportione aliquid de soluta Ambra rursus excidit, (c) vel etiam solutio adhuc super aliquam partem insolutae Ambræ stetit. Nam solutio mox de remanentia sua decantetur, vitrum cum ea penitus impleatur, idque sollicitè & firmifìmè obturetur, atque ab exhalatione praecaveatur tum non tam citò quicquam præcipitatum fuit, nec ejusmodi albicans materia apparere voluit, adeoque evaporatio tenuissimi Spiritus est vera causa principalis, ita ut Spiritus hic istud, quod antea solutum tenuit, in fuga lua rursus demittat.
2. Ipsa autem hæc albicans materia, quam Dn Lemery pro cera habet, nihil aliud est, quam depurata quasi, vel reducta perfecta Ambra, quod exinde probo, quia Spiritus vini rectificatissimus, vel aliud menstruum ad hanc solutionem Ambræ jam adhibitum, si nempè albicantem hanc substantiam denuo eadem methodo, ut antea Ambram, rursus tracto, eam quoque iterum plane solvit & imbibit. Fiat è contrario proba cum cera & Spiritu vini rectificatissimo, an hic Spiritus ceram quoque tam facile soluturus, imbibiturus, vel eodem modo ei se commixturus sit? ut alias circumstantias jam praetercam.
Possem quoque adhuc unum & alterum de Essentiis Ambrae compositis, aliisque praeparatis Ambrae adducere; verum cum hæc disquisitio jam magis increverit, ac in principio cogitassem, adhæc quoque ejusmodi materiae propriè ad propositum mihi scopum non pertineant, hinc colophonem hisce imponam, & de reliquo semper gaudium exinde mihi
mihi parabitur, si quis mihi meliores, magis suffici-
entes, magisque demonstrabiles relationes de Ambra
grysea, ejus origine, natura & mixtione impertie-
tur.
Caspar Neumannus, M.D.
Profess. Chymiae, Societatum Scientiar. Reg. Magn.
Britt. & Pruss. ut & Acad.
Nat. Curios. Soc.
Berolini d. xv.
Octobr. 1729.
II. Editoris Recensio Experimentorum circa Am-
bram Gryseam à Domino Joh. Browne,
R. S. S. & à Dno. Ambrosio Godofredo
Hanckewitz, R. S. S. institutorum, cum D.
Neumanni, R. S. S. Experimenti sui vindica-
tione.
Mandatum fuit Chemicis expertissimis Regalis
Societatis sociis dignissimis Dnis Browne &
Godofredo Hanckewitz, ut Operationem de Am-
bra grysea à clarissimo D. Neumanno chemiae pro-
fessore & R. S. S. institutam sedulò repeterent.
D. Browne, cum censeret clarissimum Dn professorem nimis parvam quantitatem, scilicet Drachmam unicum, in experimento suo adhibuisse, sumfit Ambra grysea unciam & semisse, cum terræ cinolia alba siccatisima (qua semper utitur ad salam