Descriptio Luminum Borealium Vitembergae Anno [MDCCXXXII]. Conspectorum. Auctore Joh. Frider. Weidlero LL. D. Mathes. Profess. Primar. Vitemberg. R. S. S.

They say that there was not put into the whole Sallad, more than what grows upon one of these Roots. Feb. 8th, 1732. IV. Descriptio Luminum Borealium Vitembergae Anno CIO IOCC XXXII. conspectorum. Auctore Joh. Frider. Weidlero LL. D. Mathef. Profess. Primar. Vitemberg. R. S. S. ANNO 1732, die 18 Febr. St. V. circa horam IX vesperinam sereno caelo aurora borealis eniuit. Nimirum sub septemtrionibus arcus ater 20 gradibus parte sui media elevatus hora IX conspectus est, cum paulo ante eadem vespera coelum ibidem serenum fuisset notatum. Imminens atro illi arcui coeli regio candida erat, atque ex hac subinde erumpabant solitae luminis borei radiationes, sive pyramides luminosae, tum etiam vapores candidi pertenues, qui instar nubecularum celeri motu versus verticem ferebantur. Hora x aliquamdiu cessare motus materiae luminosae videbatur; mox tamen vapores albi undarum specie iterum ex alba illa coeli regione prodibant: imago autem tentorii prope verticem visa non fuit. Hora x. min. 30. alba arcus caliginosi fascia dilatabatur, sed vapores lucidi inde parcius exibant. Pyramides lucidae utrimque prope Septentrionis cardinem enascebantur. Vapores vero fluctuantes versus occasum erant frequentiores. Aer perpetuo tranquillus erat. Q. q Anno Anno 1732, die 12 Octobris, St. V. statim post horam vi vespertinam iterum eluxit aurora borealis. Nempe arcus caliginosus inter NNW. & NE. expan- debatur. Supra eum clara eminebat coeli regio, circiter 10 gradus lata, non accurate arcus figuram exprimens. Latior portio in occasum a cardine Septentrionis 10 circiter gradibus declinabat; atque hinc, tanquam ex materiæ lucentis fonte, hora vi, min. 30, exibant plurimæ candidæ pyrami- des, quæ fere ipsum Zenith assequebant: non- nullæ ex iis rubebant, citoque evanescabant, una ea- rum in Zenith usque, inter coronam & Herculem porrecta diutius subsistebat, unam tantum radiatio- nem versus N E observavi. Intra quadrante horæ hic luminum borealium lusus finiebatur. Nubes, quæ antea versus occasum hærebant, austro impulsæ dif- fundebant & in ortum contendebant. Sub illis ta- men versus ortum remanebat lucida regio, & arcus niger infra horizontem condebatur, arcus candidus nigro imminens una cum nubibus infra horizontem descendebat, & dissipatâ tum caligine, tum nubibus tenuibus hora vii coelo undiquaque serenitas redde- batur. Tota tamen nocte lumen tenue partem ho- rizontis septentrionalem occupavit. Præter hæc, quæ ipfemet contemplatus sum, lu- mina borealia etiam alia minus splendida luxisse di- cuntur, Diebus 10 Martii, 13 Aprilis, 11 Augusti, 30 Augusti, St. V. sed de phænomenis eorum singula- ribus nihil certi habeo compertum. Caeterum his aliisque, quas superioribus annis cepi, illius Lucis observationibus, magis magisque moveor ut credam, habere eam omnino fædem suam circa polum magneticum, vel saltem inde ejus mo- tum tum quodammodo regi & determinari, quod pro- summa, qua pollet, ingenij sagacitate perspexit pri- mus illustris Halleius. De effectu aurorae borealis nondum satis luculen- ter constat. Tantum illud notavi, nunquam non unum pluresve dies perquam serenos illius deflagratio- nem proxime subsequi. Sueci Norwegique, quibus saepius hoc phænomenon apparet, longa experientia didicisse dicuntur, quod lux borea, quando circa autumni initium frequentius exsplendescit, tempera- tiorem auram & largam messem promittat, quapro- pter auroram borealem vulgari sermone, Roynmod, sive segætis maturationem appellant. Iidem auroras Septentrionales hibernas, sape recurrentes, pro fri- goris asperioris indicio praëgiove habent, quemad- modum narrat D. Leopold in relatione epistolica de itinere suo Suecico ad V. CL. Joan. Woodwardum, p. 19. Edit. Londini, A. 1720. Priori hypothesi con- formia sunt experimenta, autumno Anni 1731, nostro in Climate capta. Mense enim Octobri illius Anni diebus IV, VII, VIII, X, XXIII. St. N. Lumen boreale & frequentissimum & splendidissimum nota- vimus, idemque postea tempestas adeo opportuna frugibus exceptit, ut ditissimos agrorum hortorum- que proventus Anno 1732, collegerimus.