Nobilissimi Viri Adami Leyel Reg. Colleg. Metallici Assessoris Narratio Accurata de Cadavere Humano in Fodina Cuprimontana Ante Duos Annos Reperto. Ex Actis Literariis Sueciae. Ann. 1722. Trimest. I

IV. Nobilissimi Viri ADAMI LEYEL Reg. Colleg. Metallici Assessoris NARRATIO accurata de CADAVERE HUMANO in fodina Cuprimontana ante duos annos reperto. Ex Aetis Literariis Sueciae. Ann. 1722. Trimest. I. Animalcula quævis, insecta, pisces, cochleas & conchylia, fructus quoscunque, arbores, semina, & herbas in lapides abire, & in faxeam mutari duritiem, experientia quotidiana, & innumeræ res, lapidea rigiditate asperæ, tam intra Svioniam, quam apud exterors passim obviæ testantur. Hæc petrificatio, f. solidum in lapidem transformatio, originem ducit a tenuissimo habitu calcario, aut alio calce gravo minerali vapore, qui se fumi instar in animalium quorumvis & vegetalium poros ingerit, sedem ibi figit, ac vi subfalsæ duritiei lapidescere cuncta cogit. Neque enim aliunde ascenda est causa, cur pleraque tam indigenæ quam peregrinæ sic dictæ petrificationes, in montibus inprimis calcariis, aut etiam terra, calcarius ubi lapis effoditur, in conspectum prodeant, & ex iis eruantur: qua de re ram quæ in Germania & Helvetia, quam Anglia & Italia, lucem videre Lithographorum scripta, evolvi consulique merentur. Veram hancce, & solidam mutationem imitatur alia, sed rudior & imperfectionior, & quæ mutationem mentiatur, petrificationis species, incrustatio dicta, quam efficit faxeæ in subtilem viscum soluta substantia, qui occurrentium corporum superficie tenacius ubi adhaerit, lapideam iis crustam paulatim induit; haud secus ac fruges variæ, semina, corticesque condiri, saccharoque induci folent. Cujus generis in Bohemia, Germania, Anglia, aliisque alifisque regionibus non pauca occurrunt, sed inferiore tamen loco, quam vera petrificata, censenda. Porro varia etiam salium genera, alumen puta, sal culinare, & vitriolum, simili donata virtute deprehenduntur. Haec corpora quidem non in solidum convertunt lapidem, falsitudine tamen sua, & constringendi vi, obvia quævis ita condensant & indurant, ut nativa positam mollitie, in lapideam duritatem deflecent. Vitrioli autem, inter omnia salium genera, vaporem proclivem maxime & idoneum esse ad duritiem rebus quibuscunque hoc modo conciliandam, alia ut praeteram, varia probant hominum membra, manus, pedesque, quæ fodina Fahlunensium cuprea, in aqua vitriolo foeta, subinde occurrentia praebet conspicienda; quæque vigore ac insita facultate vitrioli adeo induruisse patet, ut putredinis nescia corruptionem omnem morentur. Illustre inprimis hujus veritatis documentum dedit in laudata modo Fahlunensium fodina repertum haud ita pridem humanum cadaver, ante 50 circiter annos infelicis ruina obrutum ibi contumulatumque: sed quod erutum integrum, ac sive carnum, sive cutem respicias, mutationis omnis expers comparuit, praeterquam quod cornæm contraxisset duritatem. De incorrupto hocce cadavere Novellis Hafniensium Literariis * narratiunculam ante aliquod tempus inseri tam vidimus, quæ tamen quum circumstantias nonnullas omissat, nonnulla rursus tradat, quæ cum rei veritate minus congruant, hinc rem non ingratam facturum me spero, si post lustratum rite cadaver, & collectas fide dignas loci incolarum relationes, facti historiam sequentem in modum cum eruditis communicavero, schemaque adjunxero, quod non fodinæ minus faciem, quam oppressi ruina hominis habitum adumbret. * Extrait des nouvelles du mois de Septembre 1720. p. 287. Anni 1719, mense Decembri, cum Wrediani putei cuniculus (Wred-Schachtz Stollen, vid. Lit. I, Fig. 6.) in cum, qui (Mårdskins-Schachtz korgeftaden, Lit. D.) vocatur, agendus ducendusque esset, in puteo eodem (Mårdskins Schachtet) 82. orgyias profundo, loco quem Lit. L. designat, in rupis ipsius confinio, sub aqua & 5 orgyiarum ruina, defuncti hominis corpus in conspectum venit. Utrumque crus, cum brachio dextro & capite, avulsa petrae moles contuderat: facies vero, corpusque reliquum cum veste, integra plane & intacta cernebantur; habitusque totus viri, collariae fasciae orâ extremâ, sinistræ manus ope, os obturantis, is erat, quem Lit. K. exhibet ac demonstrat. Crumenâ, quam gerebat, pyxis ex orichalco oblonga, pyxide vero tabaci condebat frustulum, utroque illæso & integro; ductitium autem ferrum, quo ad pyxidem annecti operculum volvique solet, aqua tincta edaci vitriolo totum absumperat. Caro hominis cutisque, asperæ licet & duræ palpantibus viderentur, non tamen lapidis ea erat durities, sed cornea aut ungulinae, etiam specie, suppar, quippe quae cultro cederet scindique posset. Post extractum tumulo, fodinaque corpus, diligentí examinatione quaestum est, ecquis esset, qui agnoscere posset defunctum, aut quando periisset, scire? cum Magnus Johannis, metallicus in Korsgården, probe illum a se de facie, quippe quae lineamenta omnia illibata servet, agnoscì, idque coram confessu Metallico, profiteretur; subjungens etiam nomen, vocatum eum ajebat Matthiam Israëlis, alias, ob proceriorem paulo statu ram, Matthiam Magnum seu Procerum, qui in Boda Swerdsföenlis parœciae pago editus, operam Jonæ Petri in Dijkarebacken locasset. Succurrit porro Matthiam hunc Israëlis, postquam anno 1670, & tempore quidem autumnali, solus capsula veætus descendisset in fodinam, desideratum, dubioque procul ruina suffocatum fuisse. fuisse. Dictis fidem fecere idem affirmantes Ericus Michaëlis Prætor Metallicus, & Ericus Petri Restiarus. His accedebat vetula, quacum vivus adhuc Matthias sponsalia contraxerat, quae, veteris & jam reviviscentis amoris jure, exanime corpus sibi concedendum, aut terrae saltem mandandum postulabat. Aderant & alii plures, illum qui agnoscerent, & narrationis hujus veritatem confirmarent. Quadragesima novem adeo annorum spatio, ab anno videlicet 1670. ad annum 1719. sub terra delituerat Matthias hicce Procerus, e qua in lucem protractum, in perpetuam rei memoriam, vetus ædes fodinæ publica exceptit: in qua hodieque integer, & tam quod ad vestimentum & linteum, quam carnem, cutem, capillum, & unguem, incorruptus, fœtorisque omnis expers, oculis intuentium sstititur; solo aquæ vitriolo abundantis ministerio exsiccatus, & contra putredinis vim munitus. Ex fidei hac certaque, quantum quidem ex loci ipsius incolis hauriri potuit, notitia haudquaquam petrificatuin cadaver hoc, aut in lapidem mutatum, sed aquæ tantum vitriolo scatentis beneficio induratum esse liquet. Quid quod vitrioli naturæ & ingenio magis nil, quam ejusmodi petrificandi vis repugnat: quippe quod nil unquam in saxum convertat; tenuissimi vero vaporis vegeto motu omnia perrumpat, stringat, ac a putredine interituque tueatur. V Aræometri