De Peste Constantinopoli Grassante. Auctore Nupero V. Cl. Emanuele Timone, M. D. Hoc Scriptum ab Auctore Clarissimo, Qui Constantinopoli per Multos Annos Medicinam Fecerat, Excellentissimo Ablegato Britannico. Roberto Sutton, Eq. Aurato, Traditum, Ejusdem Equitis Permissu, cum Societate Regia Communicavit R. Hale, M. D.

Author(s) Emanuel Timonius, R. Hale
Year 1720
Volume 31
Pages 9 pages
Language la
Journal Philosophical Transactions (1683-1775)

Full Text (OCR)

qqq, The Teeth. In this Subject they are the Teeth of the upper Jaw; near the second of which, the Orifice of Nuck's Duct appears. Fig. 17. Demonstrates the back part (next the Cutis) of the external Maxillar Gland of the same Dog, as 'tis beset with the Buccal Glandules. Fig. 18. Explains the external Maxillar Gland in the right Cheek of a Calf. In this Subject I could only probe two Ducts, 3, &c. would not admit Bristles. III. De Peste Constantinopoli grassante. Auctore numero V. Cl. Emanuele Timone, M. D. Hoc scriptum ab Auctore Clarissimo, qui Constantinopoli per multos annos Medicinam fecerat, Excellentissimo Ablegato Britannico, Roberto Sutton, Eq. Aurato, traditum, ejusdem Equitis permisso, cum Societate Regia communicavit R. Hale, M. D. Pestem Constantinopoli ex Ægypto communicatam tum historiis, tum quotidiana observatione constat. Ni- dum tamen in hac urbe sibi fecit, &, quamvis nunquam fere veteris Pestis desint seminia, novus eriam subinde fo- mes advehitur. Ab hyemali intenso frigore satis bene so- pitur; emicant tamen hinc inde scintillæ aliquot hyeme & vere: æstate incrementum sumit; autumnali tempore summo flagrat incendio. Ventii Aquilonares statis tempo- ribus æestate flantes (Erechæ scil. hujus loci) quamvis fri- gidiusculi sint, veneni tamen pestilentialis dilatationi haud obsistunt. Australes satis calidi, si constanter fluent, æstivo tempore Pestem supprimunt. Quoad symptoma- ta Pestis Constantinopolitana adamussim responder pesti Noviomagenis Noviomagensi annorum 1636 & 1637, ab Isbr. de Diemerbroeck descriptae, Humanum genus invadit cap. 4. Diemerbr. Compertum tamen est unum vel alterum equum, canem, felemve peste bubonaria correetum, & mortuum. Vulgus (præcipue, cui augusta domi res est) tum Turcarum, tum etiam Christianorum, Hebræorumq; facile sibi persuasum habet divinitûs missam pestem; hinc non cavet à contagio: Politiores, & præcipue Christiani sibi cavent. Symptomata à * dicto auctore enumerantur ista. Febris, bubones, carbunculi, exanthemata, capitis dolor phrenitis, sopor, vigiliae, anxietas, debilitas, seu magna virium prostratio, visus turbulentus, cordis palpitatio, linguæ siccitas, vomitus, singultus, lumbrici, fluxus alvi, hæmorrhagia narium, menstruorum profluvium, sanguinis mictus, sputum cruentum, dolores lateris, hepatis, renun, aliarumve partium. His adjicio ego lassitudinem artuum ulcerosam, horripilationem, subsequente aliquando calore, sæpius non subsequente, nauseam sine vomitu, vertiginem, & motus vertiginosos, tremorem manuum statim à morbi initio. Nullum ex omnibus symptomatibus est inseparabile, imo nec tria illa pesti specialia, bubones dico, carbunculos, & exanthemata; febris sæpissime abest; ita ut regula ista generalis stabiliri possit: Quando adsunt manifesta pestis signa, certo statuere possumus morbum esse pestem: sed quando absunt signa ista, non possumus certò statuere contrarium. Multis enim peste corruptis, leni præcedente rigore, quo nec catarrho se laborare quis suspicaretur, per plures dies ex istis signis non manifestatur nec minimum, postea autem catervatim erumpunt. Nonnulli post susceputum contagium levissimo tantum languore attacti, mox erectè obambulant, & consuetà munia sine incommodo exercent; ter- * Cap. 7. Diemerb. tiâ autem, vel quartâ die statim corruunt, animamque exhalant in viâ: & ne quis suspicetur apoplexiam vel quid aliud, post mortem demum nigrae maculae deprehenduntur: fidem etiam facit tum praecedens causa contagii manifestissima, tum propagatum postea contagium. Multi etiam sine ullo manifestâ lascione erectè obambulantes sanantur, erumpentibus etiam bubonibus & carbunculis. Plerique tamen febricitant, & graviter ægrotant. Vomitus & alvi fluxus cum subitâ virium concidentiâ, & cum febre pestem indicant, & sine febre adhuc magis. Minime ex signis suspectis si dolor in emunctoriis communibus jungatur, pronunciandum est esse pestem. Pustula rubicunda ad semi-ciceris magnitudinem in extremito purulenta maligna est: in lividum enim carbunculum brevi excrescit. Carbunculi in omnibus corporis partibus indifferenter erumpunt, non exceptis labiis, linguâ, bulbis oculorum, glande penis, &c. Bubones tantum in emunctoriis. Glandulae parvae duræ circa collum malignæ. Exanthemata semper sunt lethalia. Bubones si cito ad suppurationem tendant, spem promittunt. Non malum est, si etiam non bene maturi ferro aperiantur. Multi per bubonis resolutionem curati, annis sequentibus, si peste infecta loca petant, eo in loco dolorem obscurum fentunt, in quo bubonem habuerunt. Pestis in aliquibus individuis per plures dies latitare potest, & postea in actum erumpere, A peste convalescere incipiens, si ante quadragesimum gravem aliquem in diæta errorem fecerit, novo erumpente bubone moritur. Pro monstro habetur, si quis à peste perfecte sanatus codem anno peste corripiatur. Si dispositionem corporum ad octo gradus placeat revocare; intacta peste corpora dispositionem habent ut septem, & rudem merita ut unum. Infectas ædes per menses aliquot impune incolens tandem peste correptus fuit. * Senes difficillimè peste corripiuntur, facilimè * Cap. 4. Diemerh. pueri. Exteri multo magis periclitantur, quam Cive Armenii omnium nationum minimè ad pestem sunt dispositi. Observo illos paucissimis uti carnisibus; coepis, porris, allis, vinoque maximè utuntur. Caro porcina in peste praesentaneum venenum est. Nil æque ad pestem disponit ac animi pathemata, ac praecipue intensus mœror, & terror inopinatus. Lue venerà infecti indifferenter se habent ad contagium: bubones tamen illis suppurantes in fistulas ut plurimum degenerant. Nitidæ ædes haud æque facile inficiuntur ac sordidæ. Cachectici, ictero laborantes, & variis aliis chronicis morbis conflictati homines dantur, & tamen pestis spicula vel eludunt, vel superant; rosea è contra facie praediti, & robustissimi moriuntur multi. Suffumigia ex baccis Juniperi, pice, sulphure utilia sunt, si diu noquaque continuentur, ita ut ab inferiore parte totam penetrrent domum. Odoramenta ex aceto haud inutilia censentur. Oleum succini naribus illitum optimum est. Vinum moderate sumptum, hilaritas animi, & bona victûs ratio haud parvi momenti sunt in praeservatione. Phlebotomia damnatur, & praecipue sera; sanguis è venâ lectâ fluens, nullo modo multoties fissi potest; ex scarificationibus etiam pro cucurbitarum applicatione factis ad plures horas, hoc est ad mortem usque, sanguinem vi magnâ effluxisse observatum est. Vomitoria levia non prosunt, fortia valde nocent: purgantia statim enecant. Sola spes in sudore, & alexipharmacis. Communissimè utuntur in hac urbe Theriaca Veneta Lapis Bezoar, quamvis genuinus, nullius fere est momenti. Judæi acidis utuntur. Armenii & Graeci vino, & spiritu vini. A carnisibus, & carni um jutculis religiosè abstinent Christiani ad multos dies. Turcae etiam hanc diætam non spernunt. Multi, quibus parvus tuberculus nullo livore insignis erupit, a carnisibus abstinentes, per hebdomadam sani obambularunt, postea carnis usi brevissimè mortui sunt. Opium crudum, & opiata omnia bona sunt pro scopo praeservativo, saepe etiam pro curativo. Summum remedium Turcis magnatibus habetur oleum napthae, seu Petroleum albicans, ad duas uoque drachmas epotum in vehiculo ad libitum; convenit hoc cum Camphorâ à nostris tantopere celebrata. Quidam multos sanasse dicitur phlebotomia (primâ tamen morbi die) ad lipothymiam usq; celebrata, propinato postea haustu aceti acerrimi, in quo sanguinis draconis & boli armenae à drachmam unam dissoluebat. Phlebotomiae negotium in medium examinandum relinquo; ast certe praestantissimum remedium est. Frictio rubificans tum in pectore, tum in dorso, in locis utrinque cordi respondentibus, cum alio contuso fortissime per aliquot horas celebrata, proficua est. Radix hellebori, sectione facta, carni ad emunctoria transversim infixa utilis est. Pulli gallinacei, vel columbini, seu vivi, seu per medium secti, bubonibus & carbunculis, & etiam regioni cordis appliciti, & sepissime iterati (sed ultra semihoram non retinendi) utilissimi comperti sunt. Oleum Succini, & extractum Juniperi in praxi fæliciter successerunt. Methodus praedicti Diemerbroeck per omnia utilis est huic pesti; certe bene de Peste scripsit auctor hic, excepto quod pestis causam nimis alte deducat. Barbette etiam haud est contemnendus. Anno 1712. Pestis Byzantii in fine Maii Mensis incrementum sumpsit. In fine Julii erat in summo furore. In determinato loco observatorem habui, qui mortuorum cadavera ad nonaginta & supra uno die numeravit. Etesiae flabant vehementissime; cessantibns Eteis, Auster flavit satis intense. Primâ post Austri flatum hebdomadâ, cadavera non numeravit in die nisi circiter quadraginta; secundâ hebdomadâ triginta circumcirca; cumcirca; tertiâ minus viginti: qui numerus in bona etiam urbis salubritate tali anni tempore singulis diebus non deest. Sic autumnali tempore pestis sopita est anno illo: sed ut plurimum tali tempore sævire soler, & mediâ æstate, vel in fine æstatis incrementum sumere. Pestem vere incipientem, autumno sopitam alias etiam observatum est. Notandum est post solstitium æstivum pestem in Ægypto, quamvis ferocissimam, infalibiliter desinere: caula altioris indaginis est. Climatis Ægyptiaci characterismus in hoc peculiaris pestis phænomeno aliquatenus ad Smyrnam uiq; insulamque Chiam, ipsasq: Hellesponti angustias sese extendit. Observandum ulterius Etesias, ventos scil. Aquilonares, cursum solis sequentes, aerem vehere, non excrementitia solum humiditate, sed nitrosis particulis valde saturatum & imbutum. Ansa mihi fuit hujus rei cognoscendæ vestis quædam, quâ nos utimur ex pilis caprarum textâ. Vestis hæc Hydroscopii quoddam genus videtur; nam quâ parte sudore manuum, vel colli, fuerit antea madofacta, quamvis se rescat, & post multos etiam menses in ulum denuo accipiatur, horâ tamen dimidiâ, vel unâ post ortum Solis, quando nimirum Etesiæ spirare incipiunt, talem mado-rem denuo contrahit, ut maculâ nigrâ intensissimâ insiciatur. Vestis post duas, vel tres horas denuo exsiccatur, & macula evanescit. Hic duo sunt notanda: primum est; si simplici aquâ vestis illa fuerit sæpius imbuta, & postea serescat, haud succedit hoc phænomenon madoris & maculæ, prout quando sudore imbuta est: secundum consideratione dignum est hoc: si forte fortunâ tempus sit actualiter pluvium, haud æque facile madere insiciq: maculâ vestem illam, dummodo actualiter pluviae non exponatur; ex quibus colligo, praeter aquæs particulas, nitrosis salibus imbutum ærem ex Ponto Euxino hæc advehî primo Etesiarum flatu. Particulae illæ nitroæ a congeneribus à congeneribus salinis particulis à sudore vesti illi communicatis fixantur & rezinentur, & combinatione facta maculam efficiunt. Salibus igitur istis imbatus aer fermenti pestilentialis (quod indolis salino-corrosivae esse probabile est) dilatationi somitem praebere potest. *Aegyptium* autem aerem, mediante vento austrino huc pervenientem, summe rarefactum & salium expertem salium, Pestis dilatationi obstitere posse verisimile est: Adde, quod calidus Auster corpora ad transpirationem magis disponat. Si quis quaerat interim, utrum Pestis sanguinis coagulationem vel nimiam dissolutionem inducat? dico neutrum primario, & immediate facere, sed utrumq; posse accedere tum processu temporis, tum ratione mastæ sanguineæ, in variis individuis, quoad principia activa, variantis. Primario autem & immediate Pestis spiritus adoritur: liquidis subsequenter, & solidis varia inducit mala, secundum varium tum liquidorum, tum solidorum schematismum. *Hinc varia symptomata in peste, & sibi è diametro opposita, quæ unico remedio vinci non possunt, sed prudentis Medici requirunt Judicium. Ut, quod opportunum est, in actum deducatur. Generaliter tamen observandum, ut citissime generosissima remedia, & in magna dosi propinentur: ut in principio oleoso-balsamica, & spiritibus amica volatilis usurpentur; ut omnes evacuationes praeter sudorem vitentur; artificiales igitur non tentandæ, naturales sistendæ suis quæque appropriatis; (sic alvi fluxus salutariter sedatus fuit clystere astringente, cui Theriaca erat immixta,) si spiritus sint effrænes & peccent in motu aucto, quod à Vigiliis potissimum cognoscitur, ut sistantur per Opiata. Si contra necrosi, seu languore afficiantur, quod ab effectibus potissimum soporis cognoscitur, ut suscitentur per volatilia, & Cam- *Diemerh. cap. 7.* phorata. phorata: ut sanguinis consistentia integra servetur in pro- cessu, mali, quod fit acidis & terreis adstringentibus, ut Venenum ad peripheriam alliciatur, &c. Anno 1714. Emanuel Timonius, Constantinopolitanus. IV. An Account of a Luminous Appearance in the Air at Dublin, on January the 12th, 1719. By Philip Percival, Esq; Brother to the Right Honourable the Lord Percival, and communicated by his Lordship to the Royal Society. I Here send you a Sketch of an odd appearance in the Sky; it began about 10 a Clock on Tuesday last, but nothing very remarkable till about half an Hour after Eleven, when I was call'd out to see it, by the Servants, who had been looking at it about half a quarter of an Hour, and told me it looked just like Fire. But it ap- peared first to me in long streams of light, of a round Body, as at A, and very bright, tho' some were colou- red, as at A a. They came before the Wind, which was then West, as near as I could guess, there not being a Cloud in the Sky, and the brightest Moon I have known. We had Rain about Five, but at 6 a Clock the Night was clear. The Streams of Light A A, moved very slow, (there being but little Wind) but as they moved they joined, and, swelling out in the middle, formed themselves into the Figure b b B, continuing to advance slowly in that shape for about a Minute, when the two Ends b b, approaching near each other, as described by the