Epistola D. Antonii Mesaporiti, M. C. Genuensis ad Cl. Antonium Vallesnerium, Med. Pract. Prof. P. Patavin. de Eruptione Sanguinis e Singulis Fere Corporis Humani Partibus; & de Dolore Ventris ab Intestinis in Crassam & Cartilagineam Substantiam Concretis Orto

I. Epistola D. Antonii Mesaporiti, M. C. Genuensis ad Cl. Antonium Vallesnerium, Med. Pract. Prof. P. Patavin. de Eruptione Sanguinis e singulis fere corporis humani partibus; & de dolore Ventris ab intestinis in crassam & cartilagineam substantiam concretis orto. Gratulari tibi, Amice, quem jam diu plurimi faciebam, venio, sic tua te studia disposuisse, ut quo æternitati vivas ampliori nomine non indiges. Quis enim ambigat te ad summum gloriae fastigium ipsis miraculorum alis evehendum, qui monstra, & extra naturæ leges pacta novis typis illustrare satagis? Videbaris literariori honoris apicem attrigisse arduo illo quidem, sed felici opere, quo ingeniosiss experimentis prima viventium stamina detexit, animaliumq; principia per tot disputatorium ambages antea agitata ad sensum usque manifestissima incredibili studio reddidisti. Sed altius adhuc potuit assurgere liber spiritus, & quandoquidem ipse supra ordinem est, ea persaequi sibi proposuit quæ extra ordinem sunt. Vellem aliquod observantiae, & amoris erga te mei, ob tantam excellentæ mentis alacritatem, documentum præbere, quod certe dignius præstare posse non arbitor, quam si aliquam ex rarioribus meis observationibus tibi dicaverim. At conquereret oblivionis rubigine pene deletas plurimas & digniores, quas è cadaverum inspectionibus dudum collegi, nili penso faveret recens longeq; curiosior formosæ Virginis casus, ad quem libens converto calamum, nil dubitant ute me pro genii tui delectatione facturum. Honestissima visendæq; speciei Juvenis, cui natura ad 18 annum, integerrimam valetudinem hilaremq; genium dederat, dederat, per multas nunc ducta morborum modso incidit in fluxum sanguinis ex inusitatis partibus, & tandem in deterrimam partialis sudoris speciem ex ambitu corporis. Quamprimum in ea ætate concipiendæ spei aptissimâ gravi sensu correcta fuit, post diuturnum stomachi laborem coepit sanguinem tussi expuere occasione ementis pleuritis, quà die nonà Aprilis febricitabat cum dolore lateris, & difficili respiratione: Quarto insultûs die thoracis morbo evanescente, capitis dolore, quo & antea laboraverat, gravari, & sine levamine sanguinem fundere è naribus observabatur quocirca hujus copiam è pede detraxit Chirurgus Familiaris, qui bis educatum primis diebus ex brachio gelatinosum inspexerat. Verum haud decreceret morbus, qui conceptum virus in promptu habebat movere ad ulteriora; hinc superaddita est afflictæ Juveni Cardialgia, unde vomitus primum viscidus, & viridis humoris, mox sanguinis, nec proinde capitis ægritudine allevabatur, quin circulo quodam ordinato recurrentibus purpureus liquor ex utraque parte, & ad multos dies prodibat. Malorum importuna vicinitudo ninnis adhuc increbuit, cum circa initium Maii erumperent Menses, & prout ipsi mos erat in sufficienti mensura. Quid inde opinaretur Chirurgus, qui usq; modo solus curationi aderat, haud potui ab ipso ediscere. Manne potionem exhibuit post septimum diem, & ab ea licet non parum perturbata in pejus ægra ruere videretur, attamen paulo postea febris in totum cessavit, quæ antea plus vel minus una cum vigilis ingravescens fuerat continua. Vix per integram hebdomadam habuit otium morbus, cum febris rursus invasit comitata dolore artuum, & potissimum ventris, quibus licet seie citius expediverit absunto nempe oleo Amygdalium reët, sine igne extraëto, nihilominus constans vomitionis molestia, & sanguinis jactura summopere urgebant. Diro Symptomati ut occurrerent Clarissimi Medici, consultuerunt in minori doti, & per vices sanguinem ex Salvatelle Salvatella detrahere, anodina, adstringentia, & alia quam plurima adhibere; quod etsi executioni mandatum fuerit, incontanti methodo procedens affectus, frequentiores excretiorum vias fere omnes cum attigisset, capit per inustatas errare. Cum igitur circa initium Junii thesaurus vitalis ex auribus effluxisset, paulo post curiosiori spectaculo ex acumine digitorum primo manuum, deinde pedum te fundere visus est: Mox ex umbilico, & ex angulo oculi; hinc pluries per sudorem, inde tandem ex medio pectore, postea ex pede, eoq; loci, ubi tunditur Saphena, tandem ex utraque volà manuum, & ex opposita parte; post biduum ex mento, noctu ex acumine linguae, ita ut quatuordecim dierum spatio discrimen hoc, veluti fabulotum maxima ex parte absolverit. Motus novitate rei, & Amicorum impulso veni ad Juvenem, quam miratus viribus mediocriter constare, & jucundo vultu singula mihi enarrare, prout ab aliis audiveram: Adhuc cernere erat superstitem cicatriculam in volà sinistrae manus ad instar inaequalis punctuæ leviter impressam, unde sanguis pridie fluxerat, rerulitq; id non sine sensatione tristi factum fuisse, uti semper contigerat, cum ex speciali loco prodiret; ubi vero ex pectore, aut aliis partibus sudoris specie emanaverat, nullum apertum pori reliquerat vestigium; id tantum ex induisitis patebat, quorum duo vidi ad latitudinem scuti aurei crurose roseo sparsim colorata. Die 14 Junii apparentibus menstruis justò copiosioribus, inde sublatum morbum nonnulli crediderunt, potissimum quòd viginti dierum inducias fecisset. Verum inchoato altero sudoris exordio, & ad multum tempus procedente miscella debilitari sentiebatur, & sanguis discolor apparere. Hinc recreandi spiritus, mutandæq; fortunæ gratia in alterum aerem sele transtulit. At qualis secesserat, rediit ad Urbem die quinta Augusti, imò infirmior, quod praeter morbi acerbitate, artis quoq; methodo exhausta ulteriorem jacturam fuisset: experta. Hinc non dissimili modo progrediente ægritudine, & paucis tantum tantum habitis intervallis effundendo sanguinem modo ex una parte, modo ex altera, saepe per sudorem, quod reliquum erat ejusdem mensis, & medium Septembris confecerat. Petii agrae domum, & confabulando diutius cum immorarer, accidit, quod forte expetiveram, ex dolore lancinanti in extremitate unius digiti manûs admonitam tuisse sanguinem inde extillaturum, quem notavi, veluti ex profundiori punctura, mox ex altera parum distanti guttatum decidere, & indusium supra Pectus recenti macula signari videram priusquam recederem. Post triduum mirabiliorum sanguinei sudoris copiam exhibuit, quo se multis crucibus aliis characteribus Divinæ Passionis induxisa supra pectus depingebantur. Hujus rei primi inspectores Astrologis assimilandi videri poterant, quod, ut isti ex Stellis, ita illi ex sanguinis Asterismis varias figuras propria imaginatione componerent: vere tamen clare apparebant figuræ. Unde factum id fuerit propterea ignoro; & quoniam Sacri Antistites id strictius inquirendum minime judicarunt, ita veritati suae relinquens ad finem Historiae redeo. Vel nullum, aut exigui momenti sudorem deinceps passa est. Attamen reticere non debeo ex levi excoriatione suprema maleolent casu torturae pedis facta uberiorum inde penum serositatis effluxisse, ut stypticis remediis, & compressis fasciis non facile sifteretur. Inauditi eventus difficilis commovit ingenia Physicorum: Non naturale prodigium existimasset vulgus, nisi plures Historiae in promptu fuissent. Omnium Senior Medicus Fabricius Ardissonus, qui nonagesimum attingit annum, retulit mulierem annorum triginta se olim curans, cui suppressæ erant mensæ, & sanguis ad multum tempus ex ocule angulo fluebat, revocatis nimium Menstruis ad consuetas naturæ. Extant & alia exempla videnda apud Auctores, Benivenium, Hollerium, &c. Attamen horum omnium obstrucio aliqua inculpanda venit, unde sanguis extra vasorum confinia cogeretur. In praesenti casu alio ratiocinio procedendum est, quod obstructionum idea non obscure locum. non habeat. Sanguinis tantum subtilissima crasis in conspectum venit, unde color ejusdem roseus in principio, max dilutus satis apparuit. Nec aliquis dicit in principio tuisse observatum gelatinosum, hoc enim minimè evincit crassorem substantiam, sed partium tantum concrescibilium majorem elixationem, idq; praesertim fit obvium, cum educitur ingravescente febris accessione. Pluribus abhinc annis aderam cum Nobili filiolo, occasione acuti morbi vena tundebatur, & vidi album serum & tenue emanare loco cruris, & concrevit. Attamen haud inficior eam causam, ut adæquatam, minimè posse sufficere, multò minus posse arridere Naturæ Mystis, quibus certam & intensibilem quandam cruris dispositionem hariolandam mitto. Hoc studium deponere me plura docuerunt, non modò, quod praxim exercentibus, cum ad minus sensibilia distorquemus ingenium, urgente ægritudinum statu, fallimur; verum quia & ipsæ Observationes Anatomice plane evincunt ut plurimum inveniri aliquod insigne, quod in mente excidere nunquam poterat. Liceat mihi dare exemplum, quia rarissimum, et si minus faciat ad rem propositæ Historiæ. Accessit curandus nuper elapso mense Octobris Vir Rusticus, & ex multò tempore extenuatus, laborans torminibus ventris, atq; Hypocondriorum Spasmodicis contradictionibus; nil fere dejiciebat per inferiora, & continuo languore exolatus spirito tandem defecit. Non esset qui non deduxisset morbum hunc ad Siccatiorum ex Hippocrate appellatum, maxime quod quæ ab Hypocondriis obstinate vel deformiter procedunt ad Proteiforme referre omnes confuescimus; hinc in fermentis & succis Tartareis positâ causâ Syndromen totam explicare parum quisq; laborasset. Aperto cadavere invenimus intestina crassa, præcipue ubi in vicinia Duodeni flectuntur, mediis protuberantiis callosis invicem, & cum adjacentibus consolidata, ut obscurum esset unum ab altero disjungere, & quod pejus erat, eorum substantiam ad instar duriusculæ cartilaginis concretam, & crassam, ut nulla fere cavitas amplius superesset. Itaq; rejiciens jiciens ulteriorem indaginem eorum quae magis recondita sunt dicam cum Philosopho morali, totam rerum naturam umbram esse aut inanem aut fallacem, neque me irasci illis qui nihil nos scire volunt, neque illis qui me hoc quidem nobis relinquunt. Tu interim amice, quem diutius amare me vellem, ut diu valeas cura. Genuae, Decembris 5. 1703. II. Gulielmi Cockburni M.D. Solutio Problematis de Purgantium & Emeticorum Medicamentorum Dosis determinandis in quacunque Hominis Ætate, Temperamento, Temperamenti varietate per universum Terrarum orbem, ab ipso mense Martio proxime elapso, in Actis Philosophicis propositi. Et Illustri admodum Doctoque D. Edwardo Southwell, Annae Reginae a Secretis Hibernicis, &c. consecrata. Quo rection diversas emeticorum & purgantium Medicamentorum Doses, pro Temperamentorum & Ætatium varietate, decernamus. Supponendum est, Primo, istiusmodi Medicamenta nihil prius posse operari quam in Sanguinis massam appulerint, & eidem penitus immisceantur: Constat enim, ni Nauseam moveant, nullum ab iis effectum sensibilem produci multo post tempore quo in eandem devehiri possint. Secundo, generaliorem eorum effectum esse temperamenti sanguinei aliorumque Liquorum gyrantium Alterationem. Ex hisce duobus Postulatis concludimus, quod ubi Sanguinis Craes est eadem Medicamentorum Doses, ad certum aliquem eliciendum effectum, sanguinis Quantitati proportio- A a a a a a a a a a a a nales