A Letter of Monsieur Hevelius; Giving an Account of His Observations, Made for Several Years Together Concerning Three New Stars, One in the Whale's Neck, the Other Two Near the Head and in the Breast of the Swan

A Letter of Monsieur Hevelius, giving an account of his Observations, made for several years together concerning three New Stars, one in the Whale's Neck, the other two near the Head and in the Breast of the Swan. Illustri Viro Dom. Henrico Oldenburgio, Illustrissimae Regiae Societ. Secretario, Joh. Hevelius, S. Cum nova illa mira Stella in collo Ceti nuperrimè ex insperato rursùs ex atherè prodierit, etiam si ad meas ultimas 15 Sept. datæ nullum adhuc responsum à Te obtinuerim, volui tamen vos quantocum certiores reddere, quid de ea hic Gedani mihi observare obtigerit. Nam cum sciam, haud paucos in illustrissima Regia nostra Societate inveniri, qui rebus atheris impensè delictantur, putavi me illis rem non usque adeò ingratam facturum, si inprimis hæc occasione simul ordine commemorarem, non solum quid nuperis diebus, ratione hujus Stellæ, sed etiam quid pariter à 10 vel 12 fere annis, incipiendo ab Anno 1665, tam in hac Stella in collo Ceti, quam duabus reliquis novis, sub Capite nimirum & in Pectore Cygni existentibus, ut me fuerit deprebensum. Compertum quidem est omnibus, novam hanc Stellam in Collo Ceti ab Anno 1638, ad Annum usque 1662, continuò, & quidem eodem semper Coeli loco, observatam esse; sed non semper eadem magnitudine, & claritate fuisse; tum singuli annis disparuisse, ac rursùs emicuisse, nunc citius, nunc tardius, nullo tamen certo tempore servato: prout ex Historiola nostrâ hujus admiranda Stelle, Anno 1662. simul cum Mercurio meo in Sole viso edità, abundè pag. 164 patet. At verò, quid de hæc ipsa Stellà, subsequentibus Annis, praesertim ab Anno 1665, hucusque acciderit, puto non omnibus aequ bene esse exploratum. Atque ideo pro continuanda illa Historiola, Mercurio meo annexà; volui in apposità Tabella, apparitiones illius, & quæcumque de ea notata fuère ordine exhibere: quo uno intuitu cuique liceat ejus ortum & occasionem, quomodo creverit, & decreverit, quando prorsùs delituerit, ac rursùs refusèrìt, cognoscere. Videbis præprimitis dictam novam Stellam in Collo Ceti Ceti usque ad Anni 1672 Mensem Octobris, singulis annis sece conspiciendam dedisse, quanquam diversissimâ facie, ut modo dicebam, postea vero per integrum quadriennium, ab Anno secliceet 1672 Mensse circiter Octobri, ad 23 Decembr. Anni elapsi 1676, ne semel quidem prodiisse, ut ut semper omni studio vigiles oculos ad eam, quoties Observationibus operam serenis nottibus dedi, direxerim. Idcirco, quò minus unquam à Veteribus observatum fuit, sidera fixa admirandas adeò passa esse vicissitudines, & quidem continuo tot annorum spatium rursus per aliquot annos planè delituisse, ut ne quidem ullo Telestropio fuerint comprehensibiles; merentur profectò eo magis notari; ut Posteros simul excitemus, ne minus ejusmodi phanomenis sedulo invigilent, ad magna hac Jehova opera plus plusque perscrutanda. Stella quidem diversa nova à Pradecessoribus sunt observatae; sed, quantum memoriae proditum est, hujus generis nulla, si duas illas excitias, hos nostrò quoque aeo conspicuas: nipote illam in Pectore Cygni, à Keplero primum An. 1601, si rectè memini, detectam; alteram sub Capite Cygni An. 1672 exortam. De his quid pariter nuperis annis à me observatum hic fuerit, ex Ephemeride annexà abundè patet: Stellam minirum illam in Pectore Cygni, quae ab Anno circiter 1662 planè disparuerat, rursus Anno 1665, Calò sereno reviviscere visam esse; sic ut Anno subsequente 1666, rursus instar Stella minutissima observari etiam Sextantibus potuerit; ab eo vero tempore, paululum quidem crevisse, sed hucusque nondum ad priorem magnitudinem (tertiì videlicet honoris) atque claritatem & splendorem (quà magnitudine Anno 1657, 1658, & 1659 apparuit) pervenisse: Si quidem hac dum scribo nonnisi instar Sexta magnitudinis adhuc fulget. At vero illa sub Capite Cygni, quae Anno 1670 estate primùm nobis in conspectum, instar Stella tert. magn. venerat, Mensse Octob. & Novemb., postquam sensim magnitudine & lumine prius decreverat, planè evanuit; rediit tamen rursus subsequente Anno 1671, Mensse Aprili, & totà Æstate, quanquam diversissimâ facie, fuit conspicua, ad Annum usque 1672, Mens. Matt. a quo tempore nequitiam amplius in conspectum venit, ut ut sapius illam diligenter quaesiverim. Ex quibus Astrophihi haud obscurè intelligent omnes, quid hucusque in his tribus novis Stellis à 12 elapsis annis, comprehensum fuerit; quid vero in posterum accidet, sequentium annorum Observationes docebunt. Vale, & saluta meo nomine quàm officiosissime Ill. Reg. Nostram Societatem, cui ex animo omnia fausta ac felicia comprecor. Dabam Gedani Anno 1677, die 2 Januarii, St.n. Annus, Mens.dies, Ephemeris Novarum Stellarum. 1665 Novemb.28 Stella illa nova in Pectore Cygni, que aliquandiu ab Anno 1662 planè delituit, Caelo sereno quasi revivisciere videbatur. 1666 Sept. 21 Nova Stella in collo Ceti nusquam affulit; at verò altera in pectore Cygni nudis oculis etiam Luna splendente apparuit. 1666 Sept. 24 Nova ante pectus Cygni, minor erat illis tribus precedentibus in Collo, qua in Globum transtulì; vix 6 magn. videbatur: observata est hæ die à Marcab. & Scheat Pegasi. 1667 Januar.7 Nova in Collo Ceti nondum apparuit: 13 Nova in Collo Ceti necdum fulsit. Febr. 2 Nova in Collo Ceti primà vice emicuit; equalis erat magnitudine illi in ore, vel ei in Nodo Lini. 1667 Febr. 7 Nova in collo Ceti erat adbuc equalis illi in ore Ceti. 10 Nova in collo Ceti clarissimis radiis deprehensa. 27 Nova in collo Ceti clare admodum fulsit; et si Luna notabili lumine jam esset imbuta: major erat illà in ore Ceti. Martii 13 Dilucide pariter ea ipsa in collo Ceti apparnit, eadem fere magnitudine. 1668 Octob.26 Nova in collo Ceti hæ die primùm visa; sed in- star minuìssima Stellulae. Novemb.7 Nova in collo Ceti median ferè in ore aquabat. 16 Nova in collo Ceti aequalis ferè illi in ore Ceti. 1669 Januar.28 Nova in collo Ceti minor erat illà in ore. Sept. 26 Nova in collo Ceti inßar 6 magn. apparuit. Octob. 16 Nova in collo Ceti illà in ore major erat, & clarior. 24 Nova in collo Ceti Lucidam Mandib. aquabat. Novemb.19 Nova in collo Ceti major, illà in ore, & minor Mandib. 1670 August.27 Nova in collo Ceti maximo gaudebat lumine, aequalis ferè Stellis secunde magnit. & Mandib.Ceti. Annus, Mens.dies, 1670 Sept. 3 Nova in collo admodium fulgida extitit; altera verò in petiore Cygni crescere videbatur. 8 Nova in collo Ceti equalis adhuc Mandib. Ceti; Altera sub capite Cygni evidentiter decrescere videbatur; sic ut vix major illà duarum informi- um, caput Cygni precedentium, superiori mibi visa sit, h.e. 5 magnit.; illam verò in petiore Cygni paulò adhuc crescere deprehendimus. 1670 Octob. 13 Nova sub capite Cygni vix ac ne vix videbatur, ut ut caput Cygni, tum nova Petoris satis clarè apparuerit. 14 Nova sub cap. Cygni adeò exilis ac debilis extitit, ut nulla ratione, licet calum perquam effet fere- num, Sextante observari potuerit; vix enim ac ne vix nudo oculo deprehendebatur. Decemb. 5 Nova in collo Ceti adeò decreverat ut vix Stelle sextae magn. æquabetur. 1671 April. 29 Nova sub cap. Cygni, denuò 3 magn. visa, major aliquanto rostro Cygni; imo ferè illà in ancone inferioris ale; sed paulò minor illà in petiore, tum obtusioris luminis, quàm rostrum & pectus. Altera verò illà in petiore vix major adhuc apparuit, quàm anno preterito; siquidem Stellis 6 magn. æquabatur. 1671 Maii 17 Nova sub capite Cygni aliquanto minor videbatur rostro Cygni, & illà in humero Aquile, tum etiam lumine obtusior; major tamen illà in cuspidé Sagitta, & equalis ferè illìs sequ. in Jugo Lyra. 1671 Maii 25 Nova sub cap. Cygni minor videbatur, quàm die 22 April.quà primùm visa fuit; sic ut decrescerevideretur. Minor jam erat rostro Cygni, nec non illà in ancone Ale Austr., etiam minor illis in Jugo Lyra, & humero Aquile; vix major apparuit minori duarum in pede Cygni, & illà in petiore Aquile. 1671 Junii 26 Nova sub cap. Cygni minor apparuit illà in collo Cygni; sic ut notabiliter decreverit; alterà verò ante pectus Cygni major ferè videb, quàm anno preterito. Julii 3 Nova sub cap. Cygni ferè minor illà in collo Cygni. 1671 Annus, Mens.dies, Ephemeris Novarum Stellarum: 1671 Julii 18 Nova sub cap. Cygni vix Stellis 5 magn. equiparari videbatur. Aug. 2 Nova eadem vix 6 mag. apparuit, imò minor quàm reliquæ omnes circa caput & collum Cygni existentes, per intervalla tautummodo micabat. 1671 Aug. 6 Dieta nova adeò decreverat, ut vix in oculos incurreret, colo licet admodum sereno. 7 Nova sub cap. Cygni vix in oculos incurrebat, ut ut omne oculorum nervos in eam intenderim. 12 Hæc ipsa vix deprehendebatur. 1671 Aug. 14 Nova sub capite Cygni vix animadvertere potimus; Altera vero in collo Ceti equabatur Stelle ad Genam, imò ferè major paulò videbatur. 15 Nova sub capite Cygni vix amplius conspecta. 16 Nova sub cap. Cygni vix amplius visa. 17 Nova sub cap. Cygni vix ac ne vix deprehensa. 25 Nova sub cap. Cygni non amplius fuit conspicua. Sept. 11 Nova sub cap. Cygni haud amplius conspecta. 1671 Sept. 12 Nova in collo Ceti equabatur illi in ore, 4 sc.magnit. Oct. 30 Nova in collo Ceti vix 6 magn. apparuit. Nov. 3 Nova in collo Ceti non amplius apparuit. 1672 Mart. 29 Nova sub cap. Cygni vix 6 magn.apparuit. Altera vero in peliore quasi adhuc crescere videbatur. Aug. 9 Nova in collo Ceti, clarissimis fulgebant radiis, major erat illà in ore, & minor Mandibulà; at vero sub cap. Cygni nusquam hoc anno affulsit. Sept. 17 Nova in collo Ceti minor illà ad Genam,vix quarta, imò quinta magnit. 25 Nova in collo Ceti vix sexta magnitudinis. 1673 Sept. 14 Nova in collo Ceti haud affulsit. Octob. 9 Nova in collo Ceti nusquam apparuit. 18 Nova in collo Ceti necdum orta est. 1674 Aug. 10 Nova in collo Ceti nec adhuc fulsit. 13 Nova in collo Ceti nondum apparebat. Oct. 20 Nova in collo Ceti nondum conspecta. Dec. 17 Nova in collo Ceti nondum apparuit. 20 Nova in collo Ceti nondum prodierat. 25 Nova in collo Ceti nondum affulsit. Annus, Mēns.dies, Ephemeris Novarum Stellarum. 1675 Febr. 15 Nova in collo Ceti huncque nondum prodit. Julii 22 Nova peloris Cygni, à quo rursus relaxit, constanter singulis notibus apparuit, sed intar 6 magn. Aug. 19 Nova in collo Ceti nondum apparuit. 27 necdum affulsit. Sept. 20 haud apparuit. 1675 Oct. 13 Nova in collo Ceti nondum deprehensa, nec Tubo optico illam animadvertere potui, ut ut illa minutissima novam precedentem distinctè observari potuerit. 15 Nova in collo Ceti haud confecta. Nov. 21 nusquam apparuit. 22 nequitiam adhuc confecta. Dec. 10 Nova in collo Ceti haud animadversa. 1676 Jan. 13 Nova in collo Ceti nondum adfuit. 15 Nova in collo Ceti nondum apparuit. Nov. 25 Nova in collo Ceti nequitiam adhuc deprehensa, ut ut eo tempore plurimas Fixas à Mandib.Ceti observaverim. 1676 Dec. 10 Bene memini me novam hanc in collo Ceti pariter haud vidisse, licet ad in coeli parte plurimae Stellulae observaverim; si adfuissest, utique illam vidisset. Posthac plurimi dies nubilis extiterunt, ut vesperi Stellas observare haud potuerim ad diem usque Dec. 23. Dec. 23 Quid novam hanc in collo Ceti caelo admodum sereno clarissime vidimus; & quidem tanè claritate & magnitudine fulgentem, ut Mandibulam Ceti non solam equaret, sed magnitudine & claritate vincet. Volebam eam quoque eo tempore ab aliis Stellis dirimere, ut viderem, an adhuc firmiter suo loco persisteret; sed totum calum subito adeò nubibus suis obductum, ut hæc vice id fieri haud potuerit. Dec. 31 Nova in collo Ceti serè major Mandib. b.c. 2 magn. 1677 Jan. 1 Nova in collo Ceti clarissime rursus affulgebant, major serè Mandib. Ceti, major quoque quam Extrema alæ & Marcab Pegasi, colore & lumine, serè aequalis Mandib. Memini tamen me olim observasse, quando secunda existebat magnitud. eam paulo albicantiorem & splendidiorem. Quid porro cum hac ipsa Stella accidet, observationes docebunt.